Zaparcia u noworodka – jakie są powody jego występowania?

Napisano 25.11.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 4 min.

Zaparcia u noworodka i niemowlaka to wbrew pozorom nie tak rzadka dolegliwość. Zmagają się z nią zarówno maluszki karmione piersią matki, jak również jedzące mleko modyfikowane. Najczęściej problemem w tym przypadku jest niedojrzałość układu pokarmowego dziecka, jednak nie jest ona jedyną przyczyną, która sprawiać może, że dziecku ciężko przychodzi oddanie stolca. Rodzice powinni szczególną uwagę zwrócić na częstotliwość wypróżnień dziecka, ponadto istotna jest również ich konsystencja. Pozwoli to w porę wykryć ewentualne nieprawidłowości i zgłosić się do lekarza, by rozpoznać problem. Co należy wiedzieć o przyczynach zaparć i sposobach walki z nimi? Co zrobić, gdy niemowlę nie może zrobić kupy? Czy krople na zaparcia u noworodka można podawać bez konsultacji z lekarzem? Informacje na ten temat znajdziesz poniżej. 

Zaparcia u noworodka – najczęstsze przyczyny

Problemy z układem pokarmowym najmłodszych dzieci są szczególnie stresujące dla ich rodziców i oczywiście bardzo dokuczliwe dla samych maluszków. Przykładem mogą być zaparcia u noworodka lub niemowlaka, które przyczynić mogą się do wzdęć, dolegliwości bólowych brzuszka, a także złego samopoczucia dziecka i jego płaczliwości. Do lekarza często zgłaszają się młodzi rodzice, mówiąc, że „noworodek pierdzi ale nie robi kupy”. Zazwyczaj dowiadują się, że jest to efekt niedojrzałości układu pokarmowego, jednak trzeba pamiętać, że przyczyn problemu może być więcej. Należy wspomnieć również o terminie, jakim jest dyschezja niemowlęca. Są to zaburzenia defekacji, które objawiają się płaczem, krzykiem, dużym wysiłkiem i wręcz zaczerwienieniem twarzy dziecka podczas próby defekacji. Przyczyną jest tu nieprawidłowa praca mięśni brzucha i miednicy, a problem najczęściej mija samoczynnie. Trzeba ponadto pamiętać, że do zaparć, w tym także u najmłodszych dzieci, czasem przyczyniają się również poważne schorzenia, w tym wady anatomiczne, alergie, problemy z tarczycą, nadnerczami, mukowiscydoza itp.

Gdy pojawia się zatwardzenie u dziecka, rodzic musi działać jak najszybciej. Nie zawsze bowiem problem mija samoczynnie i nie zawsze jego przyczyna jest prozaiczna. Niejednokrotnie, gdy niemowlę nie robi kupy, konieczne jest wdrożenie leczenia specjalistycznego. Wiele leków stosowanych w tym przypadku kupić można wyłącznie na receptę. Dobrze wówczas pamiętać, że możliwa jest także recepta przez internet. Będzie z pewnością pomocna, gdy trzeba szybko wykupić leki, a umówiona wizyta u lekarza jeszcze daleko. 

Zaparcia u noworodka karmionego mlekiem modyfikowanym

Zaparcia u noworodka związane są z rzadszym oddawaniem stolca i jego nieprawidłową konsystencją. Masy kałowe zbijają się wówczas, a stolce są twarde i dziecko ma problem z ich oddawaniem. Często towarzyszą im również wzdęcia u noworodka. 

Biorąc pod uwagę przyczyny problemu, warto wspomnieć, że zwrócić uwagę należy na dietę maluszka. Jeśli karmisz dziecko piersią, rzadko maluszek miewa problemy z zaparciami, choć problem z oddaniem stolca również nie jest u tych dzieci wykluczony. Czasem dziecko reaguje zaparciami lub wzdęciami na pewne produkty w diecie karmiącej mamy, ponadto może mieć zaparcia przy nieprawidłowej technice ssania. Gdy dochodzi do zmiany diety dziecka i wprowadzenia karmienia mlekiem modyfikowanym, dość często pojawiają się u dziecka zaparcia, czyli spadek częstości wypróżnień. Jeśli pojawiają się zaparcia u dziecka karmionego mlekiem modyfikowanym, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na sposób przyrządzania mieszanki. Być może proces przygotowania mleka jest nieprawidłowy (zbyt gęsta mieszanka – należy przygotować bardziej płynną, zgodnie z rozpiską producenta na mleku). 

Problemem u dzieci karmionych mieszanką mogą być również alergie – wówczas konieczna może być zmiana mieszanki na inną. Czasem rodzice muszą wypróbować kilka mieszanek, by trafić na taką, która będzie odpowiadać dziecku smakowo i jednocześnie nie będzie przyczyniać się do problemów z trawieniem i oddawaniem stolca. 

Zaparcia u noworodka – jak łagodzić dolegliwości?

Niewątpliwie zaparcia u dzieci, w tym zwłaszcza zaparcia u noworodka i niemowlaka, to niepokojące objawy, które wymagają interwencji rodzica. Jeśli dziecko ma problem z oddaniem stolca lub zauważysz jego nieprawidłową konsystencję, koniecznie należy zacząć działać. Pomocne może być częstsze karmienie dziecka mniejszymi dawkami pokarmu. Wówczas układ pokarmowy nie będzie tak obciążony, jeśli chodzi o jednorazowe trawienie i wydalanie. Jeśli zastanawiasz się, co na zaparcia u niemowląt sprawdzi się najlepiej, wypróbować możesz również delikatny masaż brzuszka maluszka. Masaż wykonuje się ruchami okrężnymi, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Warto wykonać go po kąpieli dziecka, dzięki czemu pomoże rozluźnić mięśnie brzucha. 

Jak pomóc niemowlakowi zrobić kupkę oprócz tego? Sposobem mogą być również ciepłe okłady na brzuszek lub rytmiczne uginanie nóżek maluszka (tzw. „rowerkowanie”), które pobudzi perystaltykę jelit i ułatwi przesuwanie się mas kałowych. Niestety okazać może się jednak, że domowe sposoby będą niewystarczające – wówczas nie powinno się zwlekać z wizytą u pediatry. Być może konieczne będą krople na zaparcia u noworodka lub inne leki bądź czopki, a tych nigdy w przypadku małych dzieci nie wolno stosować na własną rękę. 

Leczenie zaparć u noworodka

Gdy pojawiają się zaparcia u noworodka, najlepiej zgłosić się do lekarza, by ten zdiagnozował przyczynę problemu. Leki na zaparcia dla dzieci nie powinny być przez rodzica podawane na własną rękę, gdyż przyczyn problemu może być wiele. Lekarz najlepiej będzie wiedzieć, co na zaparcia u noworodka zastosować, by było to nie tylko skuteczne, ale i bezpieczne dla małego organizmu. Leczenie zawsze dobiera się do przyczyny problemu. Obejmować może środki, które powodują rozluźnienie zalegających w jelicie treści, wsparcie mikroflory lub perystaltyki, a w niektórych przypadkach konieczne mogą być nawet specjalistyczne leki bądź wręcz interwencja chirurgiczna. 

Profilaktyka – jak zapobiegać zaparciom u noworodka?

By zaparcia u noworodka nie były problemem, przede wszystkim warto jak najdłużej karmić maluszka piersią. WHO zaleca, by w diecie dziecka obecne było wyłącznie mleko matki do ukończenia 6 miesiąca życia. Najlepiej wpływa to na rozwój mikroflory jelitowej dziecka, co jest ważne, by układ trawienny funkcjonował jak należy. W praktyce jednak życie pisze różne scenariusze, więc jeśli musisz wprowadzić mieszankę przed 6 miesiącem życia, obserwuj, jak organizm dziecka reaguje na nowe pokarmy i w razie potrzeby działaj jak najszybciej, gdy pojawią się ewentualne zaburzenia pokarmowe. By nie zastanawiać się, co na zatwardzenie u niemowląt należy zastosować, warto rozważyć podawanie dziecku probiotyków, które zasilą nierozwiniętą jeszcze dobrze mikroflorę przewodu pokarmowego dziecka. Jakiekolwiek krople na zaparcia dla dzieci najlepiej jednak wcześniej skonsultować z lekarzem. 

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.