Przyczyny zaparć. Jak sobie z nimi radzić?

Napisano 26.10.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 3 min.

Zaparcia to problem, z którym zmagają się pacjenci w każdym wieku. Dolegliwość może pojawiać się sporadycznie, ale może również występować przewlekle, co jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia. Do zaparć prowadzić może zarówno niewłaściwa dieta i styl życia, jak również niejedna choroba układu pokarmowego, endokrynnego czy nerwowego. W przypadku często powracających lub długotrwałych zaparć nie powinno się działać na własną rękę – konieczna jest poszerzona diagnostyka problemu i dobrane przez lekarza leczenie. Co jeszcze warto wiedzieć o zaparciach?

Czym są zaparcia?

Problem z zaparciami dotknąć może osoby w każdym wieku, w tym również dzieci i niemowlęta, co bywa szczególnie kłopotliwe. Bardzo częste są również zaparcia w ciąży, co często wymaga pomocy lekarskiej. Zaparcia należą do zaburzeń rytmu wypróżniania, co oznacza, że częstotliwość oddawania stolca jest u danej osoby rzadsza, ponadto jego konsystencja jest bardziej zbita, przez co defekacja wiąże się z wyraźnymi trudnościami i dolegliwościami bólowymi. Osoba, która zmaga się z zaparciami, najczęściej oddaje stolec co kilka dni, a nie jak zdrowy człowiek codziennie. Wypróżnienia u osoby mającej zaparcia bywają ponadto bardzo nieprzyjemne, gdyż zbita masa kałowa wydostaje się z organizmu w sposób bolesny. Zaparcia mogą pojawiać się sporadycznie, jednak mogą być również przewlekłe, co wymaga kontaktu z lekarzem.

Należy wiedzieć, że problem z zaparciami może mieć wiele poważnych konsekwencji, jeśli chodzi o zdrowie człowieka, dlatego nie powinien być w żadnym wypadku bagatelizowany. Zaparcia mogą prowadzić między innym do hemoroidów. Dzieje się tak, ponieważ zgromadzony stolec w okrężnicy i wzmożona aktywność zwieraczy odbytu skutkują patologicznym rozszerzeniem żył kanału odbytu. Pacjenci, którzy mają problem z zaparciami i nie są w stanie poradzić sobie z nim poprzez zmianę stylu życia, mogą skorzystać na szczęście z rozwiązania, jakim jest e-recepta online. Szybki i bezproblemowy kontakt z lekarzem pozwoli na wykupienie potrzebnych leków na zaparcia, zanim te przyczynią się do poważnych dolegliwości zdrowotnych.

Najczęstsze przyczyny zaparć.

Bez wątpienia zaparcia należą do bardzo dokuczliwych dolegliwości. Należy mieć na uwadze, że przyczyny zaparć bywają różnorodne, stąd ciężko powiedzieć, co konkretnie u danej osoby przyczynia się do problemu. Oczywiście można wyróżnić najczęstsze przyczyny problemów z regularnością wypróżniania. Zaliczyć można do nich między innymi poniższe:

  • nieprawidłowa dieta (dieta ubogoresztkowa, zbyt mało warzyw i błonnika, za dużo żywności wysokoprzetworzonej),
  • niedostateczne nawodnienie organizmu (spożywanie zbyt małej ilości płynów),
  • nadmierny stres,
  • brak aktywności fizycznej.

Należy mieć na uwadze, że przyczyn zaparć może być znacznie więcej. Gdy pojawia się problem z zaparciami, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na swoją dietę i styl życia, jednak jeśli zmiany na tych polach okażą się niedostateczne, przyczyn należy szukać głębiej. Do zaparć prowadzić mogą bowiem również różnego rodzaju choroby, w tym między innymi schorzenia jelita grubego oraz choroby odbytu i odbytnicy. Nie są wykluczone również schorzenia metaboliczne, choroby układu endokrynnego i zaburzenia pracy układu nerwowego, ponadto należy pamiętać, że wiele leków może również przyczyniać się do problemów z regularnością wypróżniania.

Zaparcia a choroby – kiedy powinny niepokoić?

Jeśli chodzi o przyczyny, które mogą sprawiać, że u pacjentów pojawią się zaparcia, wspomnieć należy nie tylko o stylu życia, ale również o niektórych chorobach układu pokarmowego, nerwowego czy endokrynnego. Jeśli problem zaburzeń defekacji jest nasilony, konieczna jest poszerzona diagnostyka, w tym między innymi badanie per rectum, kolonoskopia, badania krwi i kału, a nawet biopsja odbytnicy.

Zaparcia to nie tylko bardzo twardy stolec, ale również często wzdęcia, uczucie pełności, odbijanie, mdłości, zawroty głowy, a nawet zaburzenia łaknienia. Istnieją pewne objawy alarmowe, które powinny skłonić pacjenta do kontaktu z lekarzem i pogłębionej diagnostyki. Mowa między innymi o domieszce śluzu lub krwi w stolcu, rozpieraniu lub bólach brzucha, a w szczególności o gorączce, silnych dolegliwościach bólowych czy niedokrwistości.

Profilaktyka zaparć – dieta, styl życia.

Jak zaznaczono wcześniej, zaparcia często są problemem, do którego przyczynia się nasza nieprawidłowa dieta i styl życia. Zastanawiając się zatem, co na zaparcia może najlepiej poskutkować, w pierwszej kolejności, zamiast kupować kolejne środki na przeczyszczenie, powinniśmy skupić się na zmianach swojej codzienności. Cel to rozluźnienie stolca oraz przyspieszenie jego transportu przez jelito. Pomocne może być w tej sytuacji pilnowanie odpowiedniego nawodnienia organizmu, czyli wypijania minimum 2 litrów wody dziennie.

Dieta osoby mającej skłonność do zaparć powinna być ponadto bogatoresztkowa. Warto postawić szczególnie na produkty bogate w błonnik pokarmowy, a dodatkowo należy pilnować, by posiłki były małe, ale częste. Domowe sposoby na zaparcia to także spożywanie probiotyków w postaci fermentowanych produktów mlecznych i kiszonek, które wspomogą mikroflorę w jelicie. Dobrze sprawdzić może się również spożywanie owoców suszonych, ponadto w diecie powinny znaleźć się otręby czy mielone nasiona lnu. Kolejna kwestia to aktywność fizyczna, która wspomoże ruchy perystaltyczne. Pomocne będzie również ograniczenie stresu, gdyż emocje bardzo negatywnie wpływać mogą na jelita.

Leczenie zaparć. Kiedy konieczna jest farmakologia?

Jeśli pojawi się problem z częstotliwością wypróżnień, doraźnie zastosować można szybkie sposoby na zaparcia, jednak należy pamiętać, że nie rozwiązuje to problemu, tylko przynosi chwilową ulgę. W aptece znaleźć można pobudzające perystaltykę mieszanki ziołowe na zaparcia, a także środki lekko przeczyszczające i preparaty pęczniejące. Dobrze sprawdzają się preparaty osmotyczne (np. laktuloza), które rozluźniają zbite masy kałowe. Nie powinno się zdecydowanie nadużywać dostępnych bez recepty środków ułatwiających wypróżnienie, gdyż w nadmiarze mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc. Gdy problemem są zaparcia, a zmiana diety i stylu życia okazuje się niewystarczająca, swoje kroki najlepiej skierować do specjalisty, który sprawdzi przyczynę dolegliwości i w razie potrzeby zaproponuje odpowiednie leki na zaparcia.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.