Przewlekła grzybica pochwy – jak ją leczyć i jak radzić sobie z nawracającymi infekcjami?

Napisano 09.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 6 min.

Grzybicę miała lub będzie mieć przynajmniej raz w życiu niemal każda dorosła kobieta, gdyż jest ona chorobą dość powszechną, do której przyczynić może się wiele czynników. Grzyby powodujące infekcje zazwyczaj naturalnie bytują w organizmie kobiety, a w sprzyjających warunkach namnażają się, przyczyniając się do zapalenia i związanych z nim nieprzyjemnych objawów. Przewlekła grzybica pochwy to problem nie tylko dokuczliwy, ale również możliwość groźnych powikłań. Z tego powodu lekarze przestrzegają, by dolegliwości nie bagatelizować, tylko udać się do ginekologa na odpowiednie badanie i wdrożyć dobrze dobrany lek. Nie bez znaczenia jest tu również odpowiednia dieta i pilnowanie właściwej higieny. Podpowiadamy, jak postępować z nawracającą grzybicą, jakie działania stosować profilaktycznie, gdy choroba ma charakter nawracający, a także jak zadbać o swoje zdrowie, by kandydozę zwalczyć.

Co to jest grzybica pochwy?

Choroby intymne to nie tylko te związane z obecnością bakterii, ale również grzybów. U kobiet w wieku rozrodczych czasem dochodzi do infekcji intymnych różnego pochodzenia, czego przykładem może być między innymi grzybica (kandydoza). Kobiety, które zastanawiają się, co to jest grzybica pochwy, muszą wiedzieć, że jest to zakażenie wywoływane najczęściej przez drożdżaki, które ma nie tylko nieprzyjemne objawy, ale również może mieć poważne powikłania. Do grzybicy pochwy zazwyczaj prowadzi zakażenie grzybami z rodzaju Candida, które naturalnie bytują w organizmie, a namnażają się intensywnie w sprzyjających warunkach, przyczyniając się do rozwijania się stanu zapalnego. U kobiety może pojawić się ostra lub przewlekła grzybica pochwy. Szczególnie dokuczliwa jest postać przewlekła, gdyż infekcje mają tu charakter nawracający. 

Zapalenie pochwy – grzybicze czy bakteryjne?

Gdy u kobiety pojawia się grzybica pochwy, objawy często bywają charakterystyczne. Pojawia się wówczas między innymi nieprzyjemny świąd narządów rodnych, pieczenie, a także serowate upławy. Jeśli zastanawiasz się, czy masz zapalenie pochwy grzybicze czy bakteryjne, musisz wiedzieć, że bakteryjnym infekcjom zazwyczaj towarzyszy bardzo nieprzyjemny, rybi zapach – nie jest on obecny przy infekcji grzybiczej. Upławy przy infekcji grzybiczej zwykle są gęste, a przy infekcji o podłożu bakteryjnym często mają rzadką konsystencję. Odróżnić infekcje można również papierkiem lakmusowym. W przypadku infekcji drożdżakowej pH pochwy mieści się w przedziale 3,6-4,5, a przy zakażeniu bakteryjnym najczęściej przekracza wartość 4,5.

Warto wiedzieć, że niestety nie zawsze samodzielne odróżnienie infekcji grzybiczej i bakteryjnej pochwy jest proste, gdyż objawy mogą być mniej nasilone lub mniej charakterystyczne. W przypadku kandydozy zdarzają się np. czasem upławy bardziej wodniste, co mogłoby sugerować infekcję bakteryjną. Najlepszym rozwiązaniem będzie zatem kontakt z lekarzem, który na podstawie badania określi źródło problemu i przepisze stosowne leki, które pozwolą zwalczyć problem, bez względu na to, czy jest to przewlekła grzybica pochwy czy zakażenie, które wywołują bakterie. Warto wiedzieć, że można również skorzystać z recepty online, co może okazać się przydatne, gdy trudno dostać się na stacjonarną wizytę lekarską od ręki. 

Możliwe przyczyny grzybicy pochwy

Drożdżyca pochwy zazwyczaj wywoływana jest przez Candida albicans i związana jest z zaburzonym składem mikroflory pochwy. Kiedy równowaga mikroorganizmów w pochwie jest zachwiana, dochodzi do intensywnego rozwijania się drożdżaków. Zaburzenia biocenozy pochwy wiążą się zazwyczaj z mniejszą ilością pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus. Może być to związane między innymi z długotrwałą antybiotykoterapią lub osłabieniem organizmu. Przyczyny grzybicy pochwy to również brak pilnowania diety i spożywanie produktów wysokocukrowych w nadmiernych ilościach, a także nieprawidłowa higiena intymna, noszenie nieprzewiewnej bielizny, ryzykowne kontakty seksualne czy zaburzenia hormonalne. Do grzybicy może prowadzić również nieprawidłowo leczona cukrzyca, a także niedobory witamin (w tym zwłaszcza witamin z grupy B). Niekiedy stan kobiety jest na tyle zaburzony, że problemem staje się nie ostra i jednorazowa, tylko przewlekła grzybica pochwy, a wówczas nie obędzie się bez pomocy lekarza. 

Jak rozpoznać początki grzybicy pochwy?

Gdy problemem kobiety jest przewlekła grzybica pochwy, może ona niekiedy zaobserwować na wczesnym etapie pierwsze symptomy, które mogą świadczyć o tym, że choroba powraca. Początki grzybicy pochwy to zazwyczaj zmiany w obrębie narządów płciowych. Początkową infekcję charakteryzować może między innymi uporczywe swędzenie i pieczenie pochwy oraz okolic intymnych. Stan ten może przyczyniać się do dyskomfortu w czasie współżycia i nie tylko, ponadto w tym okresie czasem występuje już miejscowe podrażnienie i zaczerwienienie okolic intymnych. Na początku zakażeń grzybiczych czasem występują również twarożkowe upławy, których ilość z czasem się powiększa. Gdy stany zapalne są już bardziej zaawansowane, dochodzą również inne objawy, których poziom nasilenia może być różny, zależnie od wielu czynników. Kiedy tylko pojawią się pierwsze objawy infekcji, kobietę powinien obejrzeć lekarz. Wykonanie w porę stosownych badań i właściwie dobrane leki pozwolą wyeliminować problem w zarodku, zanim ten się nasili i przyczyni do pojawienia się groźnych powikłań. 

Przewlekła grzybica pochwy – objawy

Infekcje grzybicze pochwy dają nieprzyjemne dolegliwości. Zaliczyć można do nich między innymi uporczywy świąd, który obejmuje okolice intymne. Możliwe jest zaczerwienienie miejsc intymnych i ich obrzęk, a także wyraźne podrażnienie pochwy i sromu. Kobieta może odczuwać dyskomfort w czasie kąpieli i współżycia, a niekiedy również towarzyszy jej pieczenie w czasie oddawania moczu. Przewlekła grzybica pochwy objawy daje również w postaci upławów. Zazwyczaj pojawia się obfita, biała wydzielina o konsystencji twarogu. Jest ona najczęściej bezwonna lub ma delikatną woń drożdży. Należy wiedzieć, że przewlekła infekcja pochwy może również przyczynić się do pojawiania się bardziej bolesnych miesiączek, a nawet skutkować zapaleniem jajników lub nerek. 

Infekcja grzybicza pochwy – domowe sposoby

W aptece dostępne są co prawda pewne preparaty, które kupić można bez recepty na infekcje intymne, w tym między innymi globulki, maści i kremy, jednak zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie kontakt z lekarzem, który wdroży odpowiednie działania zaradcze. Przewlekła grzybica pochwy to schorzenie, którego nie można lekceważyć, dlatego lepiej nie działać w tym przypadku na własną rękę, tylko zgłosić się do specjalisty. 

By jak najrzadziej problemem była u kobiety infekcja grzybicza pochwy, domowe sposoby obejmować powinny przede wszystkim działania profilaktyczne. Warto skupić się na tym, by możliwie najbardziej zmniejszyć ryzyko infekcji drożdżakami. Mowa tu o dbałości o właściwą higienę, noszeniu przewiewnej bielizny, a także o prawidłowej diecie. Przy nawracającej kandydozie pochwy warto ograniczyć także kąpiele w wannie, jacuzzi i basenach, stosowanie drażniących płynów do mycia czy zapachowych tamponów/wkładek. Nie są ponadto wskazane ryzykowne kontakty seksualne oraz korzystanie z publicznych toalet. Należy unikać również niepotrzebnej antybiotykoterapii (np. przy chorobach wirusowych, gdzie nie ma ona sensu), a w przypadku konieczności przyjmowania antybiotyków, koniecznie należy postawić na probiotyki. 

Przewlekła grzybica pochwy – leczenie farmakologiczne

W przypadku często nawracających infekcji grzybiczych pochwy, kobieta przede wszystkim powinna skonsultować się z lekarzem. Diagnostyka może obejmować między innymi wywiad medyczny oraz pobranie wymazu z pochwy w celu badania mikroskopowego lub wykonania posiewu mikrobiologicznego. Jeśli zostanie zdiagnozowana przewlekła grzybica pochwy, leczenie obejmuje zazwyczaj leki przeciwgrzybicze o działaniu miejscowym i układowym. Dobór odpowiedniej metody leczenia i ustalenie czasu trwania terapii należy pozostawić specjaliście. Miejscowo stosuje się między innymi preparaty na bazie klotrimazolu, nystatyny i natamycyny, natomiast ogólnie podaje się zazwyczaj doustny flukonazol lub itrakonazol. Bardzo ważne, by leki, które przepisze lekarz, stosować zgodnie z ustalonym przez niego dawkowaniem oraz czasem trwania terapii. Jeśli kobieta odstawi lek za szybko lub będzie go stosować nieprawidłowo, ryzyko nawracających infekcji znacznie wzrasta. Przewlekła infekcja pochwy wymagać może również uzupełnienia i wzmocnienia naturalnej mikroflory. Warto wiedzieć, że w przypadku grzybicy pochwy pomocne mogą być probiotyki ginekologiczne doustne lub dopochwowe na bazie pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus

Dlaczego grzybica pochwy ciągle powraca?

Zazwyczaj grzybica pochwy pojawia się dość epizodycznie, a jej objawy nie są szczególnie nasilone, zwłaszcza gdy w porę wdrożone zostanie odpowiednie leczenie. Problemem niektórych kobiet są jednak częste infekcje grzybicze pochwy, czyli takie, które pojawiają się przynajmniej czterokrotnie w ciągu roku. Jest to wskazanie do kontaktu ze specjalistą, a także zdiagnozowania i wyeliminowania przyczyny problemu. Jeśli zastanawiasz się, dlaczego grzybica pochwy ciągle powraca, musisz wiedzieć, że przewlekła grzybica pochwy może wiązać się między innymi z brakiem wdrożonego leczenia u partnera. U mężczyzn bardzo często infekcje grzybicze są bezobjawowe, przez co nie podejmują oni leczenia, uważając je za bezzasadne. Może to jednak wiązać się z wtórnym zarażaniem partnerki, a w związku z tym również z nawrotem u niej nieprzyjemnych objawów. 

Nawracająca grzybica pochwy może mieć również inne przyczyny. Wspomnieć należy również o nieprawidłowym leczeniu. Często zdarza się, że pacjentki na własną rękę odstawiają przepisane przez lekarza leki, gdy poczują wyraźną poprawę swojego stanu zdrowia. Niestety niedoleczona do końca grzybica może powracać, a co gorsza – drożdżaki mogą być wówczas oporne na leczenie. Inną przyczyną nawracających infekcji grzybiczych pochwy mogą być ryzykowne akty seksualne, w tym częsta zmiana partnerów, seks bez zabezpieczenia itp. Wspomnieć należy również o nieprawidłowej higienie miejsc intymnych (niedostateczna lub nadmierna), niepotrzebnych irygacjach pochwy, a także o skłonnościach do atopii lub alergii oraz o osłabieniu odporności organizmu. Nie można wykluczyć, że przyczyną problemu są również nieprawidłowe nawyki żywieniowe, w tym niedożywienie bądź zbyt duża ilość cukru w diecie, która może wiązać się również z kandydozą układu pokarmowego. Do nawracających infekcji grzybiczych pochwy przyczynić mogą się również zaburzenia hormonalne, w tym przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej, menopauza czy ciąża. Nie można ponadto wykluczyć predyspozycji genetycznych, niektórych leków (długotrwała antybiotykoterapia) i schorzeń, jak np. cukrzyca.

Częste infekcje grzybicze pochwy a ciąża

Jak wspomniano wcześniej, przewlekła grzybica pochwy może dotyczyć również kobiet w ciąży, co wiąże się między innymi ze zmianami hormonalnymi, które zachodzą w organizmie ciężarnej. Mowa może być również o zaburzeniach tolerancji glukozy, a także o zaburzeniach mikroflory pochwy. Infekcje grzybicze pochwy w ciąży mogą być niebezpieczne dla dziecka, ponadto mogą wiązać się z komplikacjami w czasie ciąży i porodu, dlatego ciężarna powinna być szczególnie otoczona wówczas opieką medyczną. W ciąży nie wolno leczyć się na własną rękę – wszelkie niepokojące objawy najlepiej konsultować z lekarzem. 

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.