Objawy stłuszczenia wątroby. Jak je rozpoznać i o czym to świadczy?

Napisano 10.11.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 5 min.

Stłuszczenie wątroby objawy nie zawsze daje zauważalne, jednak jest to poważny problem, który wymaga od pacjentów zmiany stylu życia i niejednokrotnie stosowania specjalistycznego leczenia. Chorobie sprzyja nadużywanie alkoholu, niewłaściwa dieta, infekcje wątroby, ponadto dolegliwość ta częściej pojawia się u osób z nadwagą i otyłością i współistnieje w przebiegu niektórych chorób. Tłuszcze gromadzące się w wątrobie mogą doprowadzić do nieprawidłowości w jej działaniu, a nawet włóknienia. Na chorobę podatne są osoby w każdym wieku. Na czym polega diagnostyka chorych oraz do jakich konsekwencji prowadzi nieleczona dolegliwość? Dowiedz się więcej z artykułu!

Funkcje wątroby w organizmie, czyli dlaczego jej właściwa praca jest tak bardzo ważna?

Wątroba to bardzo ważny narząd, bez którego nie moglibyśmy prawidłowo funkcjonować. Zbudowana jest w głównej mierze z hepatocytów, czyli komórek wątrobowych. Podzielona jest na cztery płaty i zlokalizowana jest w jamie brzusznej, gdzie w swojej dolnej części przylega do jelit oraz żołądka, a w części górnej do przepony.

Jakie są funkcje wątroby?

Narząd ten pełni w organizmie wiele istotnych zadań. Jednym z nich jest usuwanie pozostałości przemiany materii oraz toksyn. Ma też istotne znaczenie, jeśli chodzi o wytwarzanie oraz wydzielanie żółci, ponadto bierze udział w wytwarzaniu czynników krzepnięcia. To właśnie w niej dochodzi do syntezy cholesterolu, ponadto zachodzi w niej również synteza trójglicerydów (inaczej triglicerydów) i heparyny. Jeśli chodzi o funkcje wątroby, należy wspomnieć, że narząd ten ma znaczenie przy produkcji i magazynowaniu białek, a także bierze udział w wielu ważnych procesach metabolicznych. To właśnie w wątrobie węglowodany rozkładane są do glukozy, ponadto w tym narządzie zachodzi metabolizm aminokwasów. Wątroba magazynuje witaminy (A, D, K) i żelazo, a przy tym pełni bardzo ważną rolę detoksykacyjną i uczestniczy w redukcji amoniaku do mocznika oraz w mechanizmach termoregulacji.

Możliwe schorzenia wątroby

Choć wątroba jest narządem, bez którego funkcjonowanie organizmu jest niemożliwe, nie jest ona „niezniszczalna”. Wiele schorzeń dotyczy właśnie wątroby i zazwyczaj są to schorzenia ciężkie, które wymagają specjalistycznej pomocy medycznej. Głównym z nich, choć zdecydowanie nie jedynym, jest stłuszczenie wątroby. Objawy tej dolegliwości mogą pojawić się z wielu przyczyn i niejednokrotnie wymagają dobranej przez lekarza farmakoterapii. Pacjent może wówczas skorzystać z recepty online. To wygodne rozwiązanie, dzięki któremu każdorazowa wizyta „fizyczna” w przychodni tylko po przepisanie leków nie jest już koniecznością.

Czym jest stłuszczenie wątroby?

Wiesz już, że wątroba jest bardzo ważnym narządem, więc dolegliwości z nią związane należy traktować poważnie. Stłuszczenie jest chorobą, która polega na odkładaniu się tłuszczu w komórkach wątroby. Choć stłuszczenie wątroby objawy początkowe ma zazwyczaj mało dokuczliwe, nie powinno być lekceważone, gdyż może prowadzić do bardzo poważnych powikłań. Zacznijmy jednak od początku i szerzej omówmy, co to jest stłuszczenie wątroby. Objawy związane z tym schorzeniem, jak wspomniano wcześniej, to efekt nagromadzenia się nadmiernej ilości tłuszczów w wątrobie, co zakłóca jej prawidłowe funkcjonowanie.

Wyróżnić można dwa typy stłuszczenia wątroby:

  • Pierwszym z nich jest alkoholowe stłuszczenie wątroby. Objawy tej dolegliwości związane są, jak sama nazwa wskazuje, z nadużywaniem przez daną osobą alkoholu. To właśnie wątroba odpowiada bowiem za metabolizm alkoholu – a w wyniku jego rozpadu powstaje aldehyd i kwas octowy.
  • Drugim rodzajem jest niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Objawy tej dolegliwości to natomiast efekt nagromadzenia się w hepatocytach nierozłożonych w przemianie materii kropli tłuszczu. Dolegliwość występuje u ponad 60% osób chorych na cukrzycę typu 2.

Stłuszczenie wątroby – przyczyny

Wspominano już wcześniej, że stłuszczenie wątroby objawy ma związane z nagromadzeniem się w hepatocytach komórek tłuszczowych. Może być to efekt nadużywania alkoholu przez daną osobę, jednak nie jest to jedyna opcja. Do stłuszczenia wątroby prowadzić może wiele różnorodnych czynników. Mowa między innymi o zaburzeniach przemiany materii, problemach z trawieniem oraz wchłanianiem składników odżywczych. Niebagatelne znaczenie ma również jakość życia pacjenta, w tym jego dieta i masa ciała. Stłuszczenie wątroby może ponadto współtowarzyszyć pewnym chorobom, do których zaliczana jest np. cukrzyca. Jeśli chodzi o przyczyny stłuszczenia wątroby, wyróżnić zatem można między innymi poniższe:

  • spożywany w nadmiernej ilości alkohol,
  • czynniki genetyczne,
  • nieprawidłowa dieta (wysokokaloryczna, bogata w węglowodany i niezdrowe tłuszcze),
  • niedobory witamin A i E,
  • nadwaga i otyłość,
  • głodzenie się i niedożywienie białkowe,
  • celiakia,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • choroby trzustki,
  • nadczynność kory nadnerczy,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • zespół złego wchłaniania,
  • hiperglikemia,
  • insulinooporność,
  • WZW C i WZW D,
  • choroba ze spichrzania,
  • zaburzenia metabolizmu kwasów tłuszczowych lub cyklu mocznikowego,
  • stres oksydacyjny,
  • substancje hepatotoksyczne, w tym niektóre leki oraz działanie substancji chemicznych.

Stłuszczenie wątroby – objawy

Schorzenie bywa podstępne, ponieważ początkowo stłuszczenie wątroby objawy daje prawie niezauważalne. Pacjenci często mylą je z dolegliwościami związanymi z innymi schorzeniami, stąd często długo pozostają bez diagnozy.

Do symptomów mogących świadczyć o stłuszczeniu tego narządu zaliczyć można dyskomfort lub ból w prawym podżebrzu lub w brzuchu (ból występuje w jego prawej górnej części), zmęczenie i osłabienie, złe samopoczucie i spadek aktywności ruchowej. Do objawów zaliczyć można również spadek apetytu, nudności i wymioty. Możliwe są również problemy ze snem, a także zmiany niektórych badań, w tym wzrost stężenia glukozy we krwi i nieprawidłowy profil lipidowy. Objawem może być również powiększenie wątroby i śledziony. Warto wiedzieć, że stłuszczenie wątroby objawy skórne także może u niektórych osób dawać – mowa o żółtaczce. Kiedy stłuszczeniu towarzyszy stan zapalny, może dojść do rozwoju marskości wątroby. Jeśli chodzi o chorobę, jaką jest marskość wątroby, najczęściej powoduje ona nieodwracalne uszkodzenia wątroby. Przewlekły stan zapalny może doprowadzić ponadto do zwłóknienia lub do wystąpienia raka.

Diagnostyka stłuszczenia wątroby – jak ją rozpoznać?

Choć stłuszczenie wątroby objawy daje dość skąpe i mało charakterystyczne, podejrzeń związanych z tą dolegliwością nie wolno lekceważyć. Gdy tylko pacjent zauważy zatem u siebie pierwsze objawy stłuszczenia wątroby, powinien skonsultować się z lekarzem i sprawdzić swój stan zdrowia. Podstawowym badaniem wykonywanym w tym czasie jest USG jamy brzusznej, które wykrywa stłuszczenie w momencie, kiedy komórki w ilości od 20 do 30% zajęte są procesem chorobowym. Lekarz może zlecić również badania dodatkowe, w tym między innymi badania biochemiczne krwi obejmujące aktywność aminotransferaz ASPAT i ALAT. W niektórych przypadkach lekarz może zlecić także inne badania diagnostyczne. Konieczna może okazać się biopsja wątroby, która określa, czy występuje stłuszczenie, ponadto mowa o badaniu histopatologicznym wycinka, czy też o rezonansie magnetycznym.

Konsekwencje stłuszczenia wątroby

Należy wiedzieć, że jest to schorzenie odwracalne, o ile oczywiście w porę wdroży się odpowiednie środki zaradcze. Choć wydawać się może, że stłuszczenie wątroby objawy daje dość skąpe, niewdrożenie w porę środków zaradczych to pierwszy krok do groźnych powikłań, co może negatywnie wpłynąć na zdrowie. Postępująca dolegliwość może skutkować rozwinięciem się przewlekłego stanu zapalnego, który związany będzie z obecnością bakterii zasiedlających przewód pokarmowy. Stan zapalny wątroby jest bardzo niebezpieczny, ponieważ w tym przypadku dochodzi do utleniania tłuszczu, w wyniku czego powstają reaktywne rodniki, które uszkadzają hepatocyty. W ich miejscu rozwija się natomiast tkanka włóknista, a stąd krótka droga do niewydolności wątroby. W poważnych przypadkach nieleczone stłuszczenie wątroby prowadzić może nawet do tak poważnego wyniszczenia tego organu, że jedyną opcją będzie już tylko przeszczep.

Skuteczne leczenie stłuszczenia wątroby

Stłuszczenie wątroby objawy rozwija długotrwale, stąd i walka z tą dolegliwością nie jest natychmiastowa i wymaga długofalowych działań. Przede wszystkim ważna jest konsekwencja i samodyscyplina pacjenta, gdyż prawdopodobnie konieczna będzie zmiana jego stylu życia. Zdrowa dieta i aktywność fizyczna to podstawa, jeśli pacjent chce zadbać o swoją wątrobę. W niektórych przypadkach niezbędna będzie również redukcja masy ciała i przeciwdziałanie otyłości. Odradza się ponadto stosowanie rygorystycznych kuracji odchudzeniowych, które powodują znaczne obniżenie masy ciała i mogą niekorzystnie odbić się na wątrobie.

Konieczna będzie również lepsza kontrola schorzeń współistniejących – np. cukrzycy. Nie bez powodu ponadto często wyszukiwaną frazą w sieci jest „stłuszczenie wątroby – objawy leczenie”. Jeśli chodzi o farmakoterapię, nie istnieje co prawda cudowny lek na stłuszczenie wątroby, aczkolwiek wyróżniono grupę medykamentów, które ułatwiają walkę z tą dolegliwością. Mowa między innymi o lekach hipolipemizujących, a także o suplementacji antyoksydantów. Odpowiednio dobrane suplementy diety mogą mieć również korzystny wpływ na ten organ.

Jak wygląda dieta osoby ze stłuszczoną wątrobą?     

Gdy w grę wchodzi stłuszczenie wątroby, objawy wymagają zmiany stylu życia pacjenta. Bardzo ważna jest aktywność fizyczna, ale równie istotna jest jakość diety pacjenta. Pomocne może okazać się wsparcie dietetyka. Menu powinno być bogate w antyoksydanty, które znaleźć można w surowych warzywach i owocach. Spożywa się owoce o niskim indeksie glikemicznym oraz warzywa o mniejszej zawartości węglowodanów. Nie można zapominać również o cennych fosfolipidach, które zapewnią ochronę hepatocytom i zredukują szkodliwy wpływ stresu oksydacyjnego. Pacjent powinien zredukować ilość tłuszczów zwierzęcych w diecie. Należy przestawić się na chude mięso i wędliny (przy czym należy usuwać widoczny tłuszcz) i nabiał, unikać smażenia potraw, a także wybierać niskotłuszczowy nabiał. Zrezygnować należy z alkoholu, którego nadmiar jest szkodliwy, a także słodyczy. W diecie warto uwzględnić natomiast produkty bogate w błonnik pokarmowy.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.