Bakteryjne zapalenie zatok – objawy i leczenie

Napisano 04.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 3 min.

Bakteryjne zapalenie zatok to schorzenie, które dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci. W przebiegu zakażenia zaobserwować można charakterystyczne objawy, w tym wyciek przedni lub tylny wydzieliny z nosa, a także ból lub rozpieranie w miejscu zatok. Jak pacjent może samodzielnie rozpoznać, czy ma zapalenie zatok wirusowe czy bakteryjne? Kiedy brać antybiotyk na zatoki? Informacje te znajdziesz poniżej, a dodatkowo podpowiadamy, czy bakteryjne zapalenie zatok jest zaraźliwe i kiedy koniecznie należy zgłosić się z symptomami do lekarza.

Zapalenie zatok – wirusowe czy bakteryjne? Jak rozpoznać?

Bakteryjne zapalenie zatok (określane często również ropnym zapaleniem zatok) nie jest jedyną infekcją, która obejmuje zatoki. Dojść może również do zapalenia zatok wirusowego, a także grzybiczego, a nawet do zapalenia zatok wywołanego przez reakcję alergiczną. Skąd pacjent ma wiedzieć, czy może mieć zapalenie zatok wirusowe czy bakteryjne lub inne? Oczywiście najlepiej w tej sprawie zgłosić się do lekarza, który najtrafniej dokona w tym przypadku diagnozy, aczkolwiek również pewne symptomy mogą zasugerować pacjentowi, z jaką postacią choroby ma do czynienia. Najczęściej dochodzi do wirusowego zapalenia zatok i jest to zwykle powikłanie infekcji wirusowej nosa. Należy mieć jednak na uwadze, że infekcja wywołana pierwotnie przez wirusy może stać się infekcją bakteryjną, w przypadku nadkażenia bakteriami. Warto wiedzieć, że bakteryjne zakażenie zatok ma zazwyczaj przebieg mniej łagodny niż wirusowe zapalenie zatok, a choroba ta dotyka zarówno dorosłych, jak również dzieci. Najczęściej za bakteryjne zapalenie zatok odpowiadają Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz Moraxella catarrhalis

Jeśli próby samodzielnego leczenia zapalenia zatok nie przyniosą pożądanych efektów, konieczne będzie prawdopodobnie sięgnięcie po środki medyczne dostępne na receptę, a tu niezbędny jest kontakt z lekarzem. Dobrym rozwiązaniem jest e-recepta, dzięki której pacjenci, którzy nie mogą dostać się na stacjonarną wizytę lekarską od ręki, nie są pozostawieni sami sobie i mogą w porę wykupić potrzebne leki.

Objawy bakteryjnego zapalenia zatok

Należy wiedzieć, że bakteryjne zapalenie zatok może mieć charakter ostry lub przewlekły. Objawy bakteryjnego zapalenia zatok różnią się zależnie od charakteru schorzenia. Ostre zapalenie zatok najczęściej trwa do 2 tygodni (choć jego objawy mogą być odczuwalne dłużej). Przewlekłe zapalenie zatok diagnozowane jest natomiast najczęściej w przypadku trwania dłużej niż 12 tygodni. Gdy dochodzi do bakteryjnego zapalenia zatok, u pacjenta zwykle zauważyć można wyraźne nasilenie objawów infekcji. Dodatkowo pojawić może się gorączka, ponadto chory może odczuwać rozpieranie lub ból w miejscu zatok (zwykle jednostronny), który nasila się przy pochylaniu. Objawem towarzyszącym może być również nieprzyjemne zatkanie nosa, wydzielina nosowa (wyciek przedni lub tylny) i upośledzenie węchu. W wynikach krwi pacjenta mogą ponadto wyjść podwyższone parametry CRP i OB, które świadczą o obecności toczącego się stanu zapalnego. Dojść mogą tu również objawy ogólne, w tym zmęczenie, złe samopoczucie oraz brak apetytu, choć oczywiście nie są to specyficzne objawy tego schorzenia, a raczej objawy towarzyszące. 

Co jest dobre na zatoki? Domowe sposoby

Gdy zdiagnozowane zostanie u pacjenta bakteryjne zapalenie zatok, leczenie antybiotykiem może okazać się niezbędne. Warto również leczenie wspomagać domowymi sposobami, w tym postawić na płukanie nosa roztworami soli fizjologicznej. Irygacja zatok to także dobry sposób na walkę z bakteriami i jednocześnie na nawilżenie śluzówki. Jeśli zastanawiasz się, co jest dobre na zatoki, musisz wiedzieć, że bardzo dobrze na ropny katar sprawdzają się również inhalacje, które rozrzedzają wydzielinę i ułatwiają jej usuwanie. Inhalacje można wykonać z soli fizjologicznej lub specjalnych preparatów, a dodatkowo udrożnić jamę nosową pomogą olejki eteryczne. 

Kiedy brać antybiotyk na zatoki?

Jeśli zastanawiasz się, kiedy brać antybiotyk na zatoki, musisz wiedzieć, że w przypadku wirusowego zapalenia zatok stawia się zwykle na niesteroidowe leki przeciwzapalne, a także na leki, których działanie polega na obkurczaniu błony śluzowej nosa (np. miejscowe glikokortykosteroidy). Bakteryjne zapalenie zatok wymaga pilnej konsultacji z lekarzem, gdyż konieczne będzie w tym przypadku dobranie odpowiedniego antybiotyku. Jeśli u pacjenta dojdzie do infekcji wywołanej przez bakterie, lekarz zdecyduje prawdopodobnie o leczeniu środkiem na receptę. Najczęściej stosuje się amoksycylinę, lewofloksacynę, moksyfloksacynę, azytromycynę lub klarytromycynę, a także aksetyl cefuroksymu. Rodzaj leku, a także jego dawkowanie oraz czas trwania terapii lekarz dobiera indywidualnie do stanu pacjenta, jego wieku i masy ciała, a także do towarzyszących mu schorzeń, alergii i przyjmowanych przez niego leków. 

Czy bakteryjne zapalenie zatok jest zaraźliwe?

Wielu pacjentów, u których zdiagnozowana zostanie choroba, obawia się, czy bakteryjne zapalenie zatok jest zaraźliwe, gdyż bakterie same w sobie są oczywiście niebezpieczne dla otoczenia, podobnie jak większość schorzeń bakteryjnych. Odpowiedź na to pytanie brzmi: nie. Trzeba wiedzieć, że samo zapalenie zatok zaraźliwe nie jest, więc w tym przypadku nie dojdzie do przekazania bakterii innym. Wiąże się to z miejscem występowania stanu zapalnego. Nie jest to zakażenie powierzchniowe, jak np. zapalenie gardła czy infekcja nosa, stąd ciężko o zarażenie najbliższych. Oczywiście brak bezpośredniej transmisji nie oznacza, że bakteryjne zapalenie zatok należy lekceważyć. Problem jest poważny, a niewdrożone na czas leczenie może mieć poważne konsekwencje. W przypadku zaobserwowania objawów, które mogą świadczyć o problemie z zatokami o podłożu bakteryjnym, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem i zażywać antybiotyk zgodnie z jego wskazaniami.  

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.