Za niski cholesterol HDL – normy “zdrowego cholesterolu”

Napisano 18.08.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 3 min.

Pacjenci często obawiają się wysokiego cholesterolu, jednak należy wspomnieć, że wysoki cholesterol jest pożądany, o ile mowa o HDL, czyli frakcji „dobrego cholesterolu”. W przypadku niskiego stężenia HDL, u pacjentów dochodzi do wzrostu ryzyka niektórych chorób, w tym miażdżycy. Wyniki badań cholesterolu należy kontrolować regularnie, a badanie z wynikiem nieprawidłowym wymaga konsultacji z lekarzem. Co zrobić, gdy pacjent ma cholesterol HDL za niski? Jakie konsekwencje mogą się z tym wiązać i jakie działania zaradcze należy wdrożyć, by zadbać o swój stan zdrowia?

Co to jest cholesterol HDL i jaka jest jego norma?

W wynikach krwi czasem pojawia się zbyt niski cholesterol HDL. Co to jest i czy w tej sytuacji jest się czym martwić? Cholesterol HDL to korzystna dla organizmu frakcja cholesterolu (potocznie mówi się tu o „dobrym cholesterolu”), a konkretnie lipoproteiny wysokiej gęstości (HDL – high density lipoprotein). Te alfa-lipoproteiny o dużej gęstości odgrywają ważną rolę w usuwaniu cholesterolu i innych frakcji lipidowych ze ścian naczyń oraz tkanek obwodowych, dzięki czemu chronią człowieka między innymi przez miażdżycą. HDL dodatkowo przechowuje zapas apoprotein, co również jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Cholesterol HDL za niski nie jest korzystny dla człowieka – zwłaszcza gdy niski poziom HDL jest zestawiony z wysokim LDL. Rośnie wówczas ryzyko miażdżycy i choroby wieńcowej, a także zawału mięśnia sercowego, ponadto dojść może do zespołu metabolicznego, co może być niebezpieczne dla pacjenta. 

Norma HDL u kobiet (powyżej 50 mg/dl) jest nieco wyższa niż u mężczyzn (powyżej 35 mg/dl), co wiąże się między innymi z działaniem estrogenów. Sama informacja o niskim HDL to jeszcze jednak za mało, by postawić diagnozę i wdrożyć leczenie, gdyż potrzebna jest również analiza pozostałych składowych lipidogramu. Szczególnie niebezpieczna sytuacja jest wtedy, gdy niskiemu HDL towarzyszy wysoki LDL, wówczas lekarz może zadecydować o konieczności wdrożenia farmakoterapii. Rozwiązaniem przydatnym jest tu e-recepta online, dzięki której nie trzeba każdorazowo umawiać się w przychodni, gdy pacjentowi kończy się opakowanie leków i potrzebuje on otrzymać receptę na nowe. 

Niski HDL – przyczyny

Gdy w wynikach wyjdzie cholesterol HDL za niski, przyczyn może być wiele. Najlepiej wyniki zinterpretuje lekarz, w oparciu o szczegółowy wywiad medyczny i niejednokrotnie również badania dodatkowe. Jeśli chodzi o niski HDL, przyczyny najbardziej prawdopodobne to cukrzyca typu II lub hiperlipidemia rodzinna, a także zespół nerczycowy, czy też niewydolność nerek lub wątroby. Należy również dodać, że do obniżenia poziomu HDL przyczynić mogą się niektóre leki, w tym między innymi doustna antykoncepcja hormonalna, kortykosteroidy, sterydy anaboliczne, a także inhibitory proteaz oraz stosowanie leków z grupy beta-blokerów. Do spadku HDL przyczynić mogą się także czynniki środowiskowe, w tym np. palenie papierosów i nadużywanie alkoholu. Wspomnieć można tu ponadto o źle zbilansowanej diecie, otyłości oraz zbyt małej aktywności fizycznej. 

Niski poziom HDL – jakie daje objawy?

Pacjent może nie być świadomy niskiego poziomu HDL w organizmie, gdyż może nie być tu objawów charakterystycznych, które mogłyby stanowić sygnał alarmowy do kontroli swojego stanu zdrowia. Właśnie dlatego profil lipidowy powinno się wykonywać profilaktycznie regularnie przez każdego pacjenta (nawet jeśli czuje się zdrowy). W przypadku predyspozycji do chorób układu sercowo-naczyniowego lub schorzeń współistniejących, zaleca się częstsze wykonywanie badań i regularne odwiedzanie lekarza w celu kontroli swojego stanu zdrowia.

Niski HDL – diagnostyka i leczenie

Sama informacja, że pacjent ma cholesterol HDL za niski, jest jeszcze niewystarczająca do postawienia diagnozy i dobrania odpowiedniego leczenia. Najlepiej zestawić wynik HDL z wynikiem LDL, a także wynikiem cholesterolu całkowitego oraz triglicerydów, czyli przeanalizować cały lipidogram pacjenta. Jeśli stosunek cholesterolu całkowitego do HDL (wskaźnik Castelliego) jest większy niż 4,5 u mężczyzn i większy niż 4,0 u kobiet, lekarz będzie musiał zareagować. Gdy pacjent ma cholesterol HDL za niski, w pierwszej kolejności należy wprowadzić zmiany w stylu życia, w tym zwłaszcza zwrócić uwagę na jakość diety i ilość ruchu. Jeśli to nie pomoże na niski HDL, lekarz zacznie szukać przyczyny głębiej, tzn. sprawdzi pozostałe czynniki, które mogą wiązać się z nieprawidłowym wynikiem.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.