Testy alergiczne – cena, przebieg. Ile czeka się na wynik?

Napisano 10.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 5 min.

Alergie to domena naszych czasów. Towarzyszą wielu ludziom i coraz częściej są diagnozowane nie tylko u osób dorosłych, ale również u dzieci. Objawy alergii bywają nie tylko bardzo dokuczliwe, ale mogą być również niebezpieczne, dlatego bardzo wskazane mogą okazać się testy alergiczne. Cena badania interesuje pacjentów nie mniej niż jego przebieg i wiarygodność. Podpowiadamy zatem, gdzie zrobić testy alergiczne, a także jak się do nich najlepiej przygotować oraz w jaki sposób należy interpretować ich wynik. 

Testy alergiczne – prywatnie czy na NFZ?

Alergia to nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na czynniki, które u zdrowych osób nie wywołują nieprzyjemnych objawów (np. kakao, lateks, pyłki drzew czy jad owadów). Skłonność do alergii może (choć nie musi) być genetyczna, ponadto warto wiedzieć, że objawy alergii mogą pojawić się u osób w każdym wieku, w tym zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Jeśli pacjent podejrzewa u siebie alergię, może wykonać testy alergiczne. Cena zależna jest tu między innymi od tego, czy pacjent wykonywać będzie badania prywatnie czy na NFZ. Jeśli to lekarz wystawi skierowanie na testy alergiczne, pacjent nie poniesie żadnych kosztów, gdyż badanie pokryje NFZ. Problem jest jednak tu taki, że w naszym kraju ciężko dostać się do specjalisty w krótkim czasie w ramach NFZ i równie ciężko zarezerwować czasem akceptowalny termin badania na NFZ. Wielu pacjentów czasem decyduje się zatem na to, by testy alergiczne wykonać prywatnie. Trzeba jednak wówczas liczyć się z koniecznością uiszczenia zapłaty za badanie, a cena testów alergicznych może być wysoka (choć zapewne będzie różnić się w wielu placówkach). 

Jeśli u pacjenta zostanie zdiagnozowana alergia, podstawowe działania to unikanie ekspozycji na dany alergen, jednak nie zawsze jest to niestety możliwe w 100%, a wówczas lekarz może przepisać pacjentowi leki przeciwalergiczne. W przypadku alergii sezonowych doskonałą opcją są recepty online, dzięki którym nie trzeba wychodzić z domu, by móc wykupić kończące się leki (np. w czasie pylenia traw). Receptę można otrzymać przez Internet, a wykupić w imieniu pacjenta może ją ktoś bliski. 

Testy na alergie – jakie są ich rodzaje?

Warto wiedzieć, że testy na alergie mają różne rodzaje. Różnice polegają między innymi na sposobie wykonania badania, a także na czułości metody. Jeśli chodzi o rodzaje testów na alergie, wyróżnić można głównie:

  • Testy skórne – to najbardziej popularne testy alergiczne, które pozwalają na sprawdzenie alergii z reakcją natychmiastową. Alergiczne testy skórne sprawdzą się między innymi w przypadku diagnostyki alergii pokarmowych, a także w przypadku sprawdzania alergii wziewnych, czy też alergii na leki.
  • Testy prowokacyjne – w ich przypadku sprawdzana jest reakcja organizmu na dany alergen. Takie testy wykonuje się między innymi w przypadku alergii pokarmowych – wówczas pacjent proszony jest o odstawienie potencjalnego alergenu na dłuższy czas, a następnie jego stopniowe wprowadzanie do diety i obserwowanie swojego organizmu. 
  • Testy z krwi – wykorzystywane są w celu określenia miana IgE na konkretne alergeny. Mogą być stosowane jako alternatywa testów skórnych lub ich uzupełnienie. 
  • Testy naskórkowe płatkowe – wykorzystuje się je w przypadku diagnostyki alergii kontaktowych, które wiążą się z pojawieniem się wyprysku alergicznego po zetknięciu się pacjenta z alergenem. 

Jak wyglądają testy alergologiczne?

Wiele osób zastanawia się, jak wyglądają testy alergologiczne, ale trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że zależne jest to od wybranego rodzaju badania. Inaczej są przeprowadzane testy skórne, inaczej testy z krwi, a jeszcze inaczej testy płatkowe czy prowokacyjne. 

  • Jeśli chodzi o testy skórne, zazwyczaj wykonuje się je na skórze przedramienia bądź pleców. W czasie takiego testu wstrzykiwane są pod skórę małe ilości alergenów. Inna opcja to nakropienie roztworów alergenów na skórę, a następnie lekkie nakłucie skóry igłą lub jednorazowym lancetem. Wyniki odczytuje się po około 15-20 minutach, oceniając wygląd zmian skórnych, które pojawiły się w miejscu kontaktu z danym alergenem. Jeśli pojawią się u pacjenta bąble o średnicy ponad 3 mm, można mówić o dodatnim wyniku testu. 
  • Testy z krwi wyglądają nieco inaczej. W tym przypadku pacjentowi pobierana jest krew żylna, a próbka wysyłana jest do analizy w laboratorium, gdzie sprawdzany jest poziom swoistych przeciwciał IgE w odpowiedzi na dany czynnik. 
  • Gdy wykonywany jest płatkowy test naskórkowy, alergeny przyklejane są na plastrze do skóry pacjenta i pozostawiane na 48 godzin. Po tym czasie plastry są usuwane i lekarz sprawdza reakcję na alergen, a kolejnego odczytu dokonuje po 72 godzinach od przyklejenia plastra. 
  • W przypadku testów prowokacyjnych podaje się alergen w miejscu reakcji – czyli np. doustnie, do nosa czy do worka spojówkowego, a nawet do oskrzeli i obserwuje się konkretną miejscową reakcję na dany czynnik.

Jakie testy alergiczne są najbardziej wiarygodne?

Jeśli chodzi o testy alergiczne, cena to nie jest jedyny parametr, na który pacjent powinien zwrócić uwagę. Istotne jest również, jakie testy alergiczne są najbardziej wiarygodne. Na to pytanie ciężko jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż zależne jest to między innymi od podejrzewanego czynnika alergizującego. Testy skórne wykorzystywane są powszechnie we wstępnej diagnostyce, gdyż są wiarygodne, tanie i szybkie, ale testy prowokacyjne są w stanie pokazać konkretną reakcję organów na dany alergen. Testy z krwi mają bardzo wysoką czułość, są dokładniejsze od testów skórnych, a ponadto są wysoce skuteczne w diagnozowaniu alergii. Z tego powodu wykonywane są zazwyczaj jako element uzupełniający testy skórne (np. do określenia alergenu w przypadku alergii krzyżowych lub przygotowania szczepionki odczulającej). Sprawdzą się ponadto, gdy pacjent z jakiegoś powodu nie może mieć wykonanych testów skórnych. 

Gdzie zrobić testy alergiczne?

W przypadku podejrzenia alergii na alergeny pokarmowe, kontaktowe czy wziewne, pacjent nie powinien zwlekać z wizytą u lekarza, gdyż może być to kwestia nie tylko zdrowia, ale również życia. Konsultacja lekarska i diagnostyka są niezbędne, by należycie zadbać o zdrowie pacjenta i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie leczenie. Do ustalenia farmakoterapii potrzebne są dobrze wykonane testy alergiczne, a cena zależeć będzie między innymi od punktu oraz miasta, w którym wykonywane będzie badanie. Wielu pacjentów zastanawia się, gdzie zrobić testy alergiczne. Pod uwagę nie powinno się tu brać jednak jedynie ich ceny, ale również wiarygodność badania. Testy alergiczne wykonywane są zazwyczaj kompleksowo w poradniach alergologicznych, gdzie również można umówić się z alergologiem, który zajmie się następnie prawidłowym odczytaniem i analizą wyników badań. Testy z krwi oferują także niektóre laboratoria diagnostyczne, ale w ich przypadku i tak konieczne będzie zgłoszenie się z wynikiem do specjalisty. 

Ile kosztują badania alergiczne prywatnie?

Gdy pacjentowi zlecone są przez lekarza testy alergiczne, cena nie gra roli, jeśli badanie zostanie wykonane w ramach NFZ. Wielu pacjentów decyduje się jednak na badania prywatne, chociażby ze względu na szybszy dostęp do nich. Ile kosztują badania alergiczne? Zależne jest to między innymi od rodzaju testu alergicznego, ilości sprawdzanych alergenów, a także od punktu, gdzie wykonywane będzie badanie oraz od miasta, w którym pacjent wykonywać będzie testy alergiczne prywatnie. Należy liczyć się tu z kwotą nie mniejszą niż 150-400 zł, a w przypadku bardzo specjalistycznych testów, które wykorzystują najnowocześniejsze technologie, cena badania może przekroczyć nawet 1000-2000 zł (molekularne testy alergologiczne).

Jak odczytać wyniki badań alergologicznych?

Wykonanie testów skórnych to dopiero początek, gdyż konieczna jest również wiedza, jak odczytać wyniki badań alergologicznych, a także jakie środki zaradcze wdrożyć, by należycie zadbać o zdrowie pacjenta. Tu znów wszystko zależy od rodzaju wykonywanego badania i otrzymanych wyników, dlatego to zadanie najlepiej powierzyć w ręce doświadczonego specjalisty alergologa. Na podstawie otrzymanych wyników badań alergologicznych lekarz określi, jak pacjent reaguje na alergen kontaktowy, pokarmowy lub wziewny, a także w razie potrzeby zaproponuje odpowiednie leczenie.

Czy przed testami alergicznymi można jeść? Jak się przygotować?

Gdy w grę wchodzą testy alergiczne, cena to nie wszystko, co interesuje pacjentów. Ważne jest również odpowiednie przygotowanie do testu. Wielu pacjentów zastanawia się np. kiedy zrobić testy alergiczne, a także czy przed testami alergicznymi można jeść. Jeśli chodzi o czas wykonania testu, należy wiedzieć, że w przypadku podejrzenia alergii sezonowej, konieczne jest wykonanie testu, gdy pacjent nie jest narażony na ekspozycję na dany czynnik (czyli np. poza okresem pylenia traw). Jeśli mają być wykonane testy alergiczne, zazwyczaj nie trzeba być na czczo, chyba że lekarz zaleci inaczej. Wyjątkiem może być podejrzenie alergii pokarmowej, a konkretnie planowany test prowokacyjny, przed którym wymagane jest wcześniejsze wykluczenie potencjalnego alergenu z diety. Jeśli chodzi o ewentualną potrzebę odstawienia stosowanych przez pacjenta leków, przed wykonaniem testu alergicznego, zawsze kwestia ta powinna być indywidualnie konsultowana z lekarzem. Nie jest zalecane, by pacjent na własną rękę odstawiał jakiekolwiek leki, gdyż może być to dla niego niebezpieczne.  

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.