Posiew moczu – cena badania. Kiedy je wykonać?

Napisano 09.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 4 min.

Badanie ogólne moczu może być niewystarczające do diagnozy niektórych chorób, a wówczas lekarz może zlecić pacjentowi posiew moczu. Cena takiego badania zależna jest między innymi od laboratorium, które je wykonuje, jednak nie ma ona znaczenia, gdy pacjent posiada skierowanie od lekarza – wówczas badanie wykonywane jest bezpłatnie w ramach NFZ. Co należy wiedzieć o badaniu moczu na posiew i właściwym pobieraniu oraz przechowywaniu próbki do badania? Jaki pojemnik na mocz będzie odpowiedni i jak pobrać mocz u niemowlaka na posiew? Na te pytania odpowiemy poniżej, ponadto podpowiemy, jak można interpretować otrzymane wyniki badań.

Badanie moczu na posiew – co wykrywa?

W niektórych przypadkach lekarz może poprosić pacjenta, by wykonał posiew moczu. Cena takiego badania zależna jest od wielu czynników, co szczegółowo zostanie omówione w dalszej części artykułu. W tym akapicie skupimy się natomiast na tym, co posiew moczu może wykryć i w jakich przypadkach badanie to zalecane jest pacjentom. Posiew moczu jest badaniem mikrobiologicznym. Wykonywany jest w celu wykrycia obecności drobnoustrojów w moczu. Najczęściej badanie wykonuje się w celu oznaczenia bakterii w moczu, co może być przydatne w przypadku nawracających infekcji układu moczowego lub nieskuteczności stosowanej antybiotykoterapii. Posiew może być również wykonywany po zakończeniu leczenia zakażeń układu moczowego, by upewnić się, że prowadzona terapia była skuteczna. 

Jeśli okaże się, że zapalenie moczu wymaga stosowania leków na receptę, w tym np. terapii antybiotykiem, warto wiedzieć, że możliwa jest recepta online. Dzięki tej opcji pacjent może znacznie szybciej skorzystać z konsultacji lekarskiej i otrzymać receptę na potrzebne leki. 

Jak prawidłowo pobrać mocz na posiew?

Gdy wykonany ma być posiew moczu, cena badania nie jest najważniejszą kwestią. Najważniejsze w tym przypadku jest prawidłowe pobranie próbki i jej właściwe przechowywanie do czasu dostarczenia do laboratorium. Jeśli zastanawiasz się, jak prawidłowo pobrać mocz na posiew, musisz wiedzieć, że należy dopilnować, by nie doszło do zanieczyszczenia próbki bakteriami, które naturalnie bytują na skórze lub śluzówkach pacjenta. Oznacza to, że przed pobraniem próbki moczu na posiew, pacjent powinien dokładnie się umyć wodą z mydłem lub wodą z płynem do higieny intymnej. Szczególnie zwrócić uwagę należy na ujście cewki moczowej. Kobiety przy myciu powinny zwrócić uwagę również na dokładne umycie warg sromowych, a mężczyźni na odciągnięcie napletka. Próbka moczu na posiew może być pobierana dopiero po dokładnym podmyciu się przez pacjenta. Pobiera się ją z tzw. „środkowego moczu” i jest to bardzo ważne, ponieważ początkowy mocz może zawierać bakterie z cewki moczowej. By prawidłowo pobrać próbkę, należy oddać część moczu (tej nie pobieramy), a następnie wstrzymać mikcję, podstawić sterylny pojemnik, oddać kolejną część moczu do pojemnika i pojemnik szczelnie zakręcić. Potem można oczywiście kontynuować oddawanie moczu, aż do opróżnienia pęcherza moczowego. 

Jak pobrać mocz na posiew u niemowlaka?

Zdarzyć się może, że koniecznie trzeba będzie wykonać niemowlakowi posiew moczu. Cena badania w tym przypadku będzie taka sama jak cena posiewu osób dorosłych, ale nie tu leży największy problem. Wielu rodziców nie wie bowiem, jak pobrać mocz u niemowlaka na posiew, by badanie wyszło wiarygodnie, a próbka nie została zanieczyszczona. Zasady są tu takie same, co oznacza, że należy dokładnie umyć okolicę krocza dziecka, a następnie dopiero pobrać mocz na posiew (ze środkowego strumienia). Najlepsze jest czekanie, aż dziecko zacznie oddawać mocz i jego „łapanie”. Specjalne woreczki do zbierania moczu, które kupuje się w aptece, mogą nadawać się na ogólne badanie moczu, ale w przypadku posiewu mogą przyczynić się do niewiarygodnego wyniku, w związku z zanieczyszczeniem bakteryjną florą skóry. Nieco prościej w tej sytuacji mają rodzice chłopców, gdyż łatwiej tutaj o ewentualne „trafienie” strumieniem moczu do pojemniczka, aczkolwiek również rodzice dziewczynek, przy odrobinie wprawy, powinni poradzić sobie z tematem. 

Jaki pojemnik na posiew moczu? Czy inny niż do badania ogólnego?

Gdy konieczny będzie posiew moczu, cena którą pacjent poniesie może wiązać się jedynie z zakupem odpowiedniego pojemnika na mocz w aptece, o ile badanie wykonywane będzie w ramach NFZ. Jaki pojemnik na posiew moczu należy kupić, by wynik wyszedł wiarygodny? Należy wiedzieć, że w aptece dostępne są niesterylne i sterylne pojemniki na mocz. W przypadku wykonywania badania ogólnego moczu, z powodzeniem wystarczy pojemnik niesterylny na mocz. W przypadku badania moczu na posiew, należy kupić jednak sterylny pojemnik na mocz, czyli zapakowany w specjalną torebkę foliową, która zabezpiecza go przed czynnikami zewnętrznymi i zanieczyszczeniem, co mogłoby wpłynąć negatywnie na wiarygodność wyniku. 

Jak przechowywać mocz do badania?

Istotne jest również prawidłowe przechowywanie pobranego materiału, zanim mocz na posiew trafi do laboratorium. Z zasady powinno się pobrany mocz dostarczyć do laboratorium najszybciej, jak to możliwe, jednak jeśli nie ma takiej opcji, należy wiedzieć, jak przechowywać mocz do badania, by wynik był wiarygodny. Podaje się, że próbka moczu może być przechowywana w lodówce, jednak maksymalnie przez dwie godziny od pobrania. 

Co wykrywa badanie moczu na posiew?

Wspomniano już wcześniej, w jakich przypadkach lekarz zalecić może pacjentowi badanie moczu na posiew. Co wykrywa takie badanie? Jest to test ilościowy, czyli oznaczana jest ilość bakterii i grzybów w moczu pacjenta. Próbkę umieszcza się na specjalnym podłożu, które umożliwia namnażanie drobnoustrojów i ich oznaczenie ilościowe. Dodatkowo można wykonać również antybiogram, a wówczas lekarz będzie wiedzieć również, na jakie antybiotyki wrażliwe są drobnoustroje, które znajdują się w moczu pacjenta, co pomoże w ustaleniu odpowiedniego leczenia. 

Posiew jałowy – co to znaczy?

Możliwy wynik badania to posiew jałowy. Co to znaczy? Jest to wynik ujemny badania, czyli wynik prawidłowy, który oznacza, że w moczu nie zostały wykryte bakterie i grzyby. Wynik jest pożądany zwłaszcza po zakończeniu terapii, gdyż świadczy o tym, że przebiegła ona zgodnie z planem i pozbyto się już zakażenia. Trzeba jednak i tu mieć świadomość, że posiew może wyjść ujemny, a pacjent nadal może odczuwać nieprzyjemne dolegliwości, w tym ból w okolicy nerek, ponadto obserwować może obecność krwi w moczu. Dzieje się tak czasem w przypadku zakażenia niektórymi bakteriami atypowymi, gdyż te mogą być wyhodowane tylko w sytuacji specjalistycznego pobrania próbki lub rosną jedynie na niestandardowych podłożach hodowlanych. Zalecane jest wówczas powtórzenie badania z zastosowaniem specjalnych warunków pobierania i hodowli próbki. 

Mieszana flora bakteryjna – co to oznacza?

Wiadomym jest, że dodatni wynik posiewu oznacza, że z próbki moczu zostały wyhodowane drobnoustroje, a wówczas o zdrowie chorego należy zadbać odpowiednimi lekami. Wielu pacjentów, którzy otrzymują wyniki posiewu zastanawia się natomiast, co to oznacza mieszana flora bakteryjna. Trzeba wiedzieć, że oznacza to najczęściej, że próbka moczu została pobrana nieprawidłowo i prawdopodobnie została zanieczyszczona, co może wymagać kolejnych pobrań kontrolnych z zachowaniem szczególnych środków higieny i ostrożności. Najlepiej oczywiście wynik zinterpretuje lekarz i to do niego należy zgłosić się w pierwszej kolejności.

Ile kosztuje badanie na posiew moczu?

Gdy lekarz zleci pacjentowi posiew moczu, cena nie gra roli, ponieważ badanie zostanie wykonane w ramach NFZ. Oznacza to, że od pacjenta ubezpieczonego nie będzie się wymagać opłaty za wykonanie posiewu. Oczywiście należy mieć na uwadze, że pacjenci (z różnych przyczyn) czasem decydują się na skorzystanie z usług prywatnych w laboratorium diagnostycznym, a wówczas trzeba liczyć się z tym, że badanie będzie płatne. To, ile kosztuje badanie na posiew moczu, zależne jest między innymi od placówki, która wykonywać będzie badanie, a także od zakresu usługi. Ceny punkty medyczne mogą mieć różne, ale można przyjąć, że cena badania moczu na posiew zazwyczaj mieści się w granicy 30-45 zł, choć oczywiście konkretną kwotę najlepiej sprawdzić w cenniku danego laboratorium. Jeśli posiew ma być wykonany z antybiogramem, koszt badania może być wyższy.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.