Najczęstsze powody drżenia rąk. Leczenie i profilaktyka

Napisano 10.11.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 5 min.

Drżenie rąk to nieprzyjemna przypadłość, która wielu pacjentom utrudnia codzienne funkcjonowanie. Przyczyną może być tu stres i zmęczenie, intensywny tryb życia, a nawet wzmożona aktywność fizyczna, co może także niekorzystnie wpływać na zdrowie. Problem może wiązać się używaniem niektórych leków, ponadto może być to niekiedy skutek niedoborów witamin i minerałów czy spadku glukozy. Dostrzegalne drżenie spowodowane może być również w niektórych przypadkach nadmiarem kofeiny czy nadużywaniem alkoholu, ponadto pojawiać może się w przebiegu niektórych poważnych chorób. Co należy wiedzieć o drżeniach rąk i ich pochodzeniu? Czym ta przypadłość się charakteryzuje? Kiedy konieczny jest kontakt z lekarzem i badania specjalistyczne i na czym polega w tym przypadku leczenie? Sprawdź zawarte w artykule informacje!

Przyczyny drżenia rąk

W Internecie znaleźć można wiele treści dotyczących stanu, jakim jest drżenie rąk, a także porad odnośnie tego, jak możesz sobie z tym radzić i jak zadbać o stan swojego zdrowia, kiedy już dojdzie to takiej przypadłości. Oczywiście drżenie pojawia się w różnych sytuacjach i dojść może do niego z wielu powodów, a częstotliwość tej przypadłości i jej nasilenie są zazwyczaj różne u różnych osób. Wielu pacjentów uskarża się na to, że ich ręce drżą z niewiadomego powodu. Gdy mamy do czynienia z drżeniem rąk, zazwyczaj na myśl przychodzi nam choroba Parkinsona, jednak należy wiedzieć, że stan ten może być związany nie tylko z tym schorzeniem. Faktem jest, że drżenie rąk przyczyny może mieć różnorodne. Przykładem może być stres, intensywny wysiłek fizyczny lub niedobory magnezu, a to dopiero początek długiej listy.

Czym jest drżenie rąk?

Zanim przejdziemy do przyczyn tego, że ręce drżą, warto wspomnieć, czym tak naprawdę jest drżenie. W ten sposób nazywa się mimowolne ruchy kończyn, które mają charakter rytmiczny. Drżenia należą do zaburzeń ruchowych i mogą mieć nie tylko różnorodne przyczyny, ale także różne nasilenie, ponadto dolegliwość ta często objawia się na różne sposoby.

Niektórzy pacjenci odczuwają drżenie rąk wyłącznie w określonych sytuacjach, w tym np. drżenie rąk po kawie lub drżenie rąk przy jedzeniu (spożywaniu posiłków). U niektórych dłonie drżą nieznacznie i wówczas nie towarzyszą im żadne problemy w codziennym życiu. Inni zmagają się z tym objawem znacznie częściej, a jeszcze innym drżenia znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Problemem niektórych pacjentów zmagających się z drżeniami może okazać się m.in. pisanie liter – pismo staje się wówczas coraz mniej wyraźne. Niejednokrotnie konieczna jest w tym przypadku farmakoterapia – często przyjmowana przez całe życie. Ze względu na to, że wiele leków stosuje się na receptę, dobrze wiedzieć, że funkcjonuje e-recepta online. Dzięki temu rozwiązaniu pacjent nie traci dostępu do leków, gdy nie może umówić się na stacjonarną wizytę lekarską.

Drżenie rąk – przyczyny prawdopodobne

Jak wspomniano wcześniej, do drżenia rąk przyczynić może się stres, nerwica i intensywny wysiłek fizyczny, przemęczenie lub niepokój, ponadto nie można wykluczyć wpływu nadmiaru kofeiny, długotrwałego spożywania dużych ilości alkoholu, substancji pobudzających i niektórych leków Przykładem może być cyklosporyna, ale drżenie może być także efektem przyjmowania niektórych leków przeciwpadaczkowych. Oprócz drżenia mogą pojawiać się wówczas zaburzenia metaboliczne, a także towarzyszący im wytrzeszcz. Drżenie może również wiązać się z niedoborem witaminy B12 oraz problemami z tarczycą (nadczynność) i przytarczycami (niedoczynność). Wspomnieć tu należy również o stanach takich jak hipokalcemia, hiponatremia, hipoglikemia czy hipomagnezemia. Inna opcja to również encefalopatia wątrobowa oraz wspomniana już choroba Parkinsona.

Jeśli lekarz wykluczy wpływ wspomnianych wyżej dolegliwości, a drżenia u pacjenta się pojawiają, może mieć on ponadto tzw. samoistne drżenia. Do drżenia może przyczynić się również uszkodzenie móżdżku np. wskutek udaru – wówczas ręce drżą, gdy pacjent próbuje wykonywać pewne czynności (np. podnieść szklankę). Inne opcje to stwardnienie rozsiane, udar, a nawet nowotwór pnia mózgu.

Typy drżenia rąk

Warto wiedzieć, że drżenie rąk może mieć różnorodne rodzaje, a ich rozpoznanie jest kluczowe do wdrożenia terapii. Wśród nich wymienić należy poniższe typy:

  • Spoczynkowe drżenia rąk – ręce drżą w spoczynku, kiedy z nich nie korzystamy i spoczywają w podparciu.
  • Statyczne drżenia rąk – ręce drżą, kiedy pacjent wykonuje ruchy przeciwgrawitacyjne (np. podnosi ręce).
  • Zamiarowe drżenia rąk – ręce drżą, kiedy pacjent wykonuje konkretny ruch (np. bierze szklankę z herbatą).
  • Złożone drżenia rąk – drżenie rąk obejmuje wszystkie wymienione wyżej typy.

Drżenie rąk a niedobory magnezu — czy to najczęstszy powód?

Pojawiające się u pacjentów drżenie rąk może wiązać się z pewnymi niedoborami w diecie. Nie od dziś wiadomo, że jakość menu ma znaczący wpływ na funkcjonowanie organizmu. Z drżeniem rąk można mieć do czynienia między innymi w przypadku niedoboru magnezu. Pierwiastek ten jest bardzo ważny i bierze udział w licznych przemianach i procesach zachodzących w organizmie. Dostarczamy go z pożywieniem – jego źródłem jest między innymi szpinak, kakao, banany, orzechy i gorzka czekolada. Niedobór magnezu to nie jest jednak jedyna opcja. Do drżeń przyczynić mogą się także niedobory wapnia i potasu, a także niedobory witamin z grupy B. Nagłe osłabienie i drżenie rąk może również wiązać się ze spadkiem stężenia glukozy we krwi. W tym przypadku często występuje drżenie rąk i nóg. Przyczyny nie zawsze wiążą się zatem jedynie z brakami magnezu – jest ich znacznie więcej, więc nie warto zwlekać z kontaktem z lekarzem.

Przyczyny samoistnego drżenia rąk

Należy wiedzieć, że możliwe jest również samoistne drżenie rąk, o czym wspominano już wcześniej. Jest to tzw. choroba drżących rąk, która może pojawić się u pacjentów w różnym wieku i wcale nie należy do rzadkich, gdyż występuje dość powszechnie. Początkowo objawem samoistnego drżenia rąk są trudności przy spożywaniu posiłków, a w dalszej kolejności drżenie może przenieść się również na inne części ciała, w tym na głowę, wargi oraz język. Niekiedy mogą być dostrzegalne także problemy z równowagą. Niestety nie zostały jeszcze poznane dokładnie przyczyny samoistnego drżenia, choć wiadomym jest, że tendencja do drżenia samoistnego może być dziedziczona.

Diagnostyką samoistnego drżenia rąk zajmuje się neurolog. Diagnostyka w tym przypadku polega głównie na badaniu neurologicznym i wykluczeniu innych schorzeń, które mogą przyczyniać się do drżenia. Często lekarz zaleca badania dodatkowe, w tym badanie 24-godzinnego wydalania miedzi z moczem, czyli ilościowe oznaczenie miedzi w dobowej zbiórce moczu. Wielu pacjentów zastanawia się jak walczyć z objawami drżenia samoistnego. Jak pozbyć się? Drżenie rąk po alkoholu w niewielkich dawkach w tym przypadku czasowo ustępuje. Nie wiadomo jednak niestety, jak uspokoić drżenie rąk samoistne skutecznie. Pacjentom podaje się co prawda odpowiednio dobrane leki, jednak nie u wszystkich wykazują one satysfakcjonującą skuteczność. Wówczas rozważyć można zabieg neurochirurgiczny.

Diagnostyka drżenia rąk

Chociaż nierzadko zdarza się, że powodem drżenia jest np. przemęczenie po wysiłku, to drżenie rąk nie powinno być przez pacjenta lekceważone, gdyż może mieć różnorodne przyczyny. Każda z nich wymaga interwencji. Drżenie rąk w młodym wieku zazwyczaj wiąże się ze stresem, przemęczeniem lub nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jednak może również być sygnałem alarmowym poważniejszych zaburzeń, które wymagają pilnej interwencji. Zwłaszcza drżenia u małych dzieci, a tym bardziej drżenie rąk u noworodka wymagają konsultacji z lekarzem. W takim przypadku diagnozę stawia się na podstawie wnikliwego wywiadu medycznego oraz badań dodatkowych. Konieczna będzie zapewne konsultacja z neurologiem. Warto dokładnie opisać lekarzowi rodzaj drżenia, jego nasilenie, a także sytuacje, gdy pacjent go doświadcza – już te informacje mogą ukierunkować specjalistę do postawienia diagnozy.

Drżenie rąk w chorobie Parkinsona

Wiele osób kojarzy drżenie rąk z chorobą Parkinsona – faktycznie w tym przypadku jednym z charakterystycznych symptomów jest drżenie spoczynkowe, w tym również rąk (pojawiają się tutaj charakterystyczne ruchy palców, które przypominają kręcenie pigułek). Jest to choroba mózgu, której nie można wyleczyć. Drżeniom towarzyszy również sztywność mięśni i spowolnienie ruchowe, a także zaburzenia postawy. Zwykle występuje tutaj jednak przede wszystkim naprzemienne drżenie rąk, nawet w momencie, kiedy te leżą na kolanach. Chory może mieć również objaw nazywający się sztywnością mięśniową, której objawem jest dyskomfort i drżenie w trakcie ruchów kończyny. Podczas badania oraz zginania ręki wyczuwalny jest ponadto opór. Aktualnie stawia się na leczenie objawowe, czyli redukcję objawów choroby i hamowanie jej postępowania.

Leczenie drżenia rąk — jak wygląda?

Gdy problemem pacjenta jest drżenie rąk, w pierwszej kolejności należy skupić się na diagnostyce. Leczenie dobiera się bowiem do zdiagnozowanej przyczyny tego niedogodnego objawu. W pierwszej kolejności lekarz w trakcie wizyty może zapytać, w jakich sytuacjach dochodzi do drżenia, jaki lek przyjmowałeś lub przyjmujesz itd.

Jeśli na przykład problemem jest stres, pomocne mogą być preparaty uspokajające i wyciszające, ponadto sprawdzić może się wizyta u psychologa bądź psychiatry. Usunięcie źródła stresu może spowodować, że drżenie ustąpi, jednak nierzadko ustępowanie drżenia może trochę potrwać. Czasem wystarczy już odstawienie kofeiny, ograniczenie stresu i dbanie o odpowiednią ilość wypoczynku, czy też odstawienie niektórych leków (po konsultacji z lekarzem). W przypadku choroby Parkinsona czy stwardniania rozsianego niezbędna jest natomiast farmakoterapia specjalistyczna. Jeśli mowa o leczeniu medykamentami, ze względu na to, że problem jest poważniejszy i stanowi powód do niepokoju, ważne jest stosowanie środków, które mają na celu zminimalizowanie drżenia. Odpowiednio dobrane mogą prowadzić do wyraźnej poprawy jakości życia chorego.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.