Na czym polega badanie krzywej cukrowej?

Napisano 23.04.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 5 min.

Krzywa cukrowa to badanie, które wykonuje się między innymi u ciężarnych. Wykonywane jest ono także w sytuacjach, gdy należy sprawdzić gospodarkę węglowodanową organizmu pacjenta – np. gdy podejrzeniem jest cukrzyca. Co warto wiedzieć o tym badaniu? W naszym serwisie znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania na temat tego badania i jego funkcji. Podpowiadamy, na czym polega krzywa cukrowa, jak się przygotować do niej, by wynik był wiarygodny, a także jak odczytać wynik krzywej insulinowej i cukrowej, zanim jeszcze udamy się do lekarza.

Krzywa cukrowa – na czym polega to badanie?

Do profilaktycznych badań, które każdy pacjent powinien wykonywać okresowo, by w sposób prawidłowy dbać o swój stan zdrowia, należy badanie stężenia glukozy we krwi na czczo. Nie jest to jednak jedyne badanie dotyczące poziomu cukru we krwi, które może przepisać Ci lekarz. Wykonuje się również doustny test obciążenia glukozą, który nazywany jest również krzywą cukrową, krzywą glikemiczną lub testem tolerancji glukozy. Badanie to polega na pomiarze stężenia glukozy we krwi w kilku seriach, a jego celem jest sprawdzenie, jak działa organizm w odpowiedzi na duży wzrost poziomu cukru we krwi.

Krzywa cukrowa w ciąży przepisywana jest przez ginekologa między 24 a 28 tygodniem ciąży, a także dodatkowo u kobiet z grupy ryzyka może być przepisana także wcześniej – wówczas dobrze ją wykonać do 10 tygodnia ciąży, co jest bardzo istotne, by wdrożyć odpowiednie leczenie w przypadku cukrzycy ciążowej.

Trzeba również wiedzieć, że tego typu badanie polecane jest także w innych przypadkach. Przepisuje się je również pacjentom, u których lekarz rodzinny lub diabetolog podejrzewa zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym cukrzycę typu 2. Może to dotyczyć pacjentów, których glikemia na czczo była nieprawidłowa (w tym zarówno w przypadku wyniku zbyt wysokiego, jak i zbyt niskiego), a także osób, u których lekarz stwierdzi cechy zespołu metabolicznego, które mogą świadczyć o zaburzeniach gospodarki węglowodanowej.

Zwykle podczas badania krzywej cukrowej pobiera się od pacjenta krew na czczo, a następnie pacjent spożywa przygotowany przez pielęgniarkę roztwór glukozy i jest ponownie badany po dwóch godzinach od jego wypicia. W przypadku kobiet w ciąży badanie poziomu stężenia glukozy w krwi wykonuje się nie tylko po okresie 2 godzin od wypicia roztworu, ale również po godzinie.

Jak przygotować się do badania krzywej cukrowej?

Jeśli nie chcesz mieć wątpliwości, czy krzywa cukrowa jest wiarygodna, musisz odpowiednio przygotować się do wykonania tego typu badania. Jest to bardzo ważne, ponieważ tylko w przypadku wiarygodnego wyniku wdrożone leczenie będzie miało sens. Czeka cię krzywa cukrowa? Jak się przygotować do tego badania najlepiej? Przede wszystkim musisz wiedzieć, że do tego badania należy zgłosić się rano na czczo bez spożywania posiłku, co oznacza, że pacjent powinien ostatni posiłek spożyć najmniej na 8-12 godzin przed wykonaniem badania. To nie koniec przygotowań, gdy w grę wchodzi krzywa cukrowa. Czy można pić wodę przed badaniem? Dopuszczalne jest w tym przypadku wyłącznie wypicie niewielkiej ilości wody niegazowanej. Przygotowując się do badania krzywej cukrowej nie powinno się ponadto intensywnie ćwiczyć minimum przez 24 godziny przed badaniem, a także nie powinno się pić alkoholu. Również papierosy mogą niekorzystnie wpłynąć na wynik, więc także należy je ograniczyć na dobę przed badaniem. Charakter diety przed badaniem można zachować i nie trzeba go szczególnie zmieniać, choć nie warto wówczas objadać się na noc dużą ilością węglowodanów.

Udając się na badanie krzywej cukrowej należy wcześniej wybrać się do apteki, by kupić opakowanie glukozy – to ważne, ponieważ w laboratorium glukoza zwykle nie będzie na nas czekać. Na wszelki wypadek warto zabrać ze sobą również własny czysty kubek oraz butelkę wody niegazowanej, gdyż w niektórych laboratoriach nie są one dostępne.

Jak wygląda badanie krzywej cukrowej?

Samo badanie krzywej cukrowej zajmuje nieco czasu, dlatego dobrze w dzień badania wziąć urlop w pracy. Na krzywą cukrową zgłaszamy się do laboratorium wcześnie rano, będąc na czczo, gdyż wówczas mamy największą szansę na wiarygodność badania. Zwykle osoby, które przychodzą na krzywą cukrową wpuszczane są na badanie bez kolejki na początku. Do laboratorium przychodzimy z kupioną wcześniej glukozą i przekazujemy ją personelowi, by zrobić potrzebny roztwór (75 g glukozy + 300 ml wody). W tym czasie pobierana jest próbka krwi żylnej, co będzie wykorzystane do określenia poziomu cukru we krwi na czczo. Po pobraniu próbki, pacjent otrzymuje roztwór glukozy do przyjęcia doustnego, który musi wypić jak najszybciej. Roztwór ten jest bardzo słodki i mdlący, dlatego zwykle dopuszczalne jest dodanie do niego niewielkiej ilości soku z cytryny – warto, by kobietom ciężarnym towarzyszyli partnerzy, gdyż czasem zdarzają się po wypiciu mdłości i zasłabnięcia. Następnie pacjent udaje się do poczekalni, gdzie spokojnie czeka na kolejny pomiar. Kobiety ciężarne badane są dwukrotnie – po 60 i 120 minutach, natomiast pozostałe osoby zwykle wyłącznie po 120 minutach. Warto wiedzieć, że czas spędzony w poczekalni pomiędzy badaniami powinien być spokojny – nie idziemy na zakupy, nie chodzimy po schodach, nie forsujemy się, gdyż wszystko to może zaburzyć wynik badania. W tym czasie nie można również jeść oraz palić papierosów.

Normy krzywej cukrowej – jak odczytywać wynik?

Wykonana została u Ciebie krzywa cukrowa? Norma wyniku tego badania to stężenie nie większe niż 140 mg/dl po 120 minutach od wypicia glukozy. Jeśli Twój wynik jest niższy, nie musisz się niczym przejmować, gdyż świadczy to o tym, że masz prawidłową tolerancję glukozy. Jak odczytać wynik krzywej, który nie mieści się w tym zakresie? Jeśli Twój wynik mieści się w przedziale 140-199 mg/dl, Twoja tolerancja glukozy jest nieprawidłowa (stan przedcukrzycowy), a wynik który jest równy lub większy niż 200 mg/dl świadczy o cukrzycy. W przypadku kobiet w ciąży, przy interpretacji wyników bierze się wyniki poziomu glukozy z trzech badań – już jeden nieprawidłowy wynik może stanowić podstawę rozpoznania cukrzycy ciążowej. Gdy w grę wchodzi krzywa cukrowa, normy u kobiety ciężarnej są inne. Norma na czczo dla kobiety w ciąży to 92-125 mg/dl, po 60 minutach to więcej niż 180 mg/dl, a po 120 minutach przedział między 153 mg/dl a 199 mg/dl. Oczywiście z wynikami należy zgłosić się do swojego lekarza prowadzącego, by ten mógł dokonać prawidłowej diagnozy, zlecić dodatkowe badania lub wdrożyć działania zaradcze.

Dobrze również wiedzieć, że dodatkowym badaniem, które możesz wykonać przy podejrzeniu insulinooporności, jest krzywa insulinowa. Normy tego badania prezentują się inaczej, a informacje uzyskane z tego badania pomogą lekarzowi w postawieniu diagnozy. Jak odczytać wynik krzywej insulinowej? W badaniu tym oznacza się poziom insuliny najczęściej trzy razy w ciągu tego samego dnia – na czczo, po godzinie i po dwóch godzinach – norma na czczo to do 10 µl, po godzinie to max. 50 µl, a po dwóch godzinach – max. 30 µl. Niepokojące powinny być nie tylko wyniki ponad normę, ale i te poniżej normy. Oczywiście zaleca się skorzystanie z konsultacji z lekarzem w każdym przypadku po otrzymaniu wyniku w celu diagnozy ewentualnej choroby i ustalenia leczenia, na które możliwa jest także e-recepta online.

Czy krzywa cukrowa jest wiarygodna?

Pamiętaj również, że wynik krzywej cukrowej może być zaburzony przez wiele czynników, w tym między innymi przez towarzyszące pacjentowi infekcje, a także leki, które przyjmuje. Zaburzać wynik krzywej cukrowej mogą między innymi środki moczopędne, tabletki antykoncepcyjne, a także sterydy, dlatego przed otrzymaniem skierowania na krzywą cukrową należy skonsultować z lekarzem ewentualną konieczność ich czasowego odstawienia (nie odstawiamy leków na własną rękę bez zgody lekarza). Również duży stres i niedostateczna ilość snu mogą zaburzyć wynik badania, dlatego warto przed badaniem szczególnie zwrócić uwagę na swój styl życia i w miarę możliwości wyciszyć się i dobrze wyspać.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.