Krwotoczne zapalenie pęcherza – jak je rozpoznać i leczyć

Napisano 09.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 3 min.

Pojawienie się krwi w moczu zawsze jest wskazaniem do pilnego kontaktu z lekarzem, gdyż może świadczyć o licznych schorzeniach, które wymagają leczenia. Przykładem może być krwotoczne zapalenia pęcherza (HC). Jest to bardzo poważna dolegliwość, która może pojawić się nie tylko u osób dorosłych, ale również u dzieci. Zazwyczaj wiąże się z leczeniem dorosłych pacjentów onkologicznych lub poprzeszczepowych, a ponadto występować może u dzieci, jako efekt zarażenia adenowirusem. W artykule szerzej omówione zostaną przyczyny schorzenia i jego objawy. Dowiesz się również, na czym polega rozpoznanie HC, a także leczenie farmakologiczne. Czy można postawić na leczenie krwotocznego zapalenia pęcherza domowymi sposobami?

Krwotoczne zapalenie pęcherza – przyczyny

Obecność krwi w moczu (tzw. krwiomocz) to objaw, który może towarzyszyć niektórym przypadkom zapalenia pęcherza moczowego, chorobom nerek, w tym zapaleniu kłębuszków nerkowych, a także kamicy i urazom. Oznacza to, że krwiomocz nie zawsze wskazuje na schorzenie, jakim jest krwotoczne zapalenie pęcherza (hemorrhagic cystitis – HC). Jest to stosunkowo rzadko spotykana dolegliwość i potrzebna jest dalsza diagnostyka, by rozpoznanie było trafne. 

Krwotoczne zapalenie pęcherza przyczyny zazwyczaj ma związane z leczeniem onkologicznym. Problem pojawia się u mężczyzn i kobiet po radioterapii i chemioterapii, zwłaszcza w przypadku leczenia raka pęcherza moczowego. Inną przyczyną może być również przebyty zabieg przeszczepu szpiku kostnego, nerki lub komórek macierzystych. Wczesne HC jest wówczas efektem przyjmowanych w czasie terapii leków. Późne HC może być natomiast związane z infekcją wirusową. Czynnikiem etiologicznym może być wirus BK, CMV lub adenowirus (zwłaszcza typu 11). U dzieci w wieku 6-15 lat (w tym głównie u chłopców) schorzenie to natomiast zazwyczaj wywoływane jest przez wirusy, w tym najczęściej przez adenowirusy. W bardzo rzadkich przypadkach u dzieci do ostrego krwotocznego zapalenia pęcherza prowadzić może również zakażenie bakteryjne (np. E. coli) lub grzybicze. 

Gdy pojawia się zapalenie pęcherza, leki dostępne w aptece bez recepty nie zawsze pomagają. Pomocne wówczas będą leki na receptę, a to wymaga już kontaktu z lekarzem, co nie zawsze możliwe jest „od ręki”. Sprawdzić może się wtedy e-recepta, dzięki której pacjent będzie mógł szybko uzupełnić swoją apteczkę, gdy ciężko mu umówić się na stacjonarną konsultację. Krwotoczne zapalenie pęcherza wymaga zdecydowanie pilnego kontaktu z lekarzem i ustalenia specjalnej terapii. 

Krwotoczne zapalenie pęcherza – objawy

Gdy pojawia się krwotoczne zapalenie pęcherza, objawy zwykle są dość typowe dla „zwykłego” zapalenia pęcherza. Mowa zatem między innymi o parciu na mocz i częstomoczu. U pacjenta oczywiście pojawia się również krwiomocz, w którym mogą (choć nie muszą) występować skrzepy. Objawem charakterystycznym jest dodatkowo ból brzucha, a także pieczenie i ból, które towarzyszą oddawaniu moczu. Krwotoczne zapalenie pęcherza może dodatkowo objawiać się osłabieniem pacjenta i gorączką, a także nietrzymaniem moczu. 

Krwotoczne zapalenie pęcherza – wirus czy bakterie?

Jeśli chodzi o ostre krwotoczne zapalenie pęcherza, wirus to najbardziej prawdopodobna opcja u dzieci. Należy tu jednak zaznaczyć, że możliwe są również zakażenia bakteryjne i grzybicze, które mogą się do niego przyczynić (choć zdarza się to bardzo rzadko). Jeśli u młodego pacjenta podejrzewa się krwotoczne zapalenie pęcherza pochodzenia wirusowego, w pierwszej kolejności należy przeprowadzić badania diagnostyczne, by wykluczyć schorzenia o innej etiologii. Zalecany w tym przypadku jest posiew moczu lub badanie PCR na obecność wirusa.

Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego – leczenie

Jeśli u pacjenta zdiagnozowane zostanie krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, leczenie dobiera się stosownie do przyczyny choroby, wieku pacjenta i jego ogólnego stanu zdrowia. We wczesnym stadium choroby pomocne może być dobre nawodnienie pacjenta (doustne lub dożylne), by wypłukać pęcherz. Gdy wirusowe krwotoczne zapalenie pęcherza leczone jest u pacjentów dorosłych, zazwyczaj podawane są leki objawowe i wspomagające, w tym np. leki przeciwwirusowe. Pomocne mogą być również środki przeciwbólowe i rozkurczające. Jeśli objawem dominującym schorzenia są skrzepy, które blokują pęcherz, konieczne może być cewnikowanie lub cystoskopia. W niektórych przypadkach konieczna może okazać się także terapia dopęcherzowa, transfuzja krwi, a także leczenie specjalistyczne, które ustali lekarz.

Czy w krwotocznym zapaleniu pęcherza leki zastąpić możemy metodami domowymi?

Obecność krwi w moczu zawsze jest wskazaniem do pilnego kontaktu z lekarzem. Przyczyn takiego stanu rzeczy, jak zaznaczono wcześniej, może być wiele, jednak ich ustalenie wymaga szczegółowych badań i rzetelnego wywiadu. Gdy u pacjenta wystąpi krwotoczne zapalenie pęcherza, opieka lekarska jest wręcz koniecznością. Nie jest to zdecydowanie czas na leczenie domowymi sposobami, gdyż w grę wchodzić może nie tylko zdrowie, ale nawet życie pacjenta. Objawów schorzenia nie powinno się lekceważyć – leczenie w tym przypadku może być nie tylko dłuższe, ale również trudniejsze. W poważnych przypadkach stan pacjenta może się szybko pogarszać, a lekkie krwawienie może zamienić się w krwotok lub nawet infekcję zagrażającą życiu.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.