Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi i puls oraz jak je właściwie mierzyć?

Napisano 09.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 4 min.

Regularna kontrola stanu zdrowia to podstawa, niezależnie od wieku osoby czy chorób jej towarzyszących. Bardzo ważne jest na przykład systematycznie wykonywane badanie ciśnienia krwi. Jego ogromną zaletą jest to, że może być wykonane w warunkach domowych i nie potrzeba do niego szczególnych umiejętności, poza znajomością ogólnych zasad prawidłowego wykonania pomiaru. Co warto wiedzieć o ciśnieniu krwi, samodzielnym wykonywaniu badania i wartościach, które są wyświetlane na ciśnieniomierzu? Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi i co oznacza wynik powyżej lub poniżej normy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej. 

Co to jest ciśnienie krwi i puls?

Coraz częstszą diagnozą u pacjentów jest nieprawidłowe ciśnienie krwi. Co to jest? Ciśnienie krwi mówi o sile, z jaką krew napiera na ściany naczyń krwionośnych w czasie skurczu serca oraz jego rozkurczu. Trzeba wiedzieć, że ciśnienie zmienia się w ciągu dnia, ponadto wpływ na jego wartości może mieć wiele czynników. Zaliczyć można do nich między innymi stan zdrowia pacjenta, towarzyszące mu choroby, stosowane przez niego używki, a także jego stan psychiczny, stres i aktywność fizyczną. To, jakie jest prawidłowe ciśnienie, zależne jest również od wieku pacjenta i wielu czynników dodatkowych, w tym również od przyjmowanych przez niego leków. 

Nieprawidłowe ciśnienie krwi jest wskazaniem do kontaktu z lekarzem, ustalenia przyczyny problemu, a także wdrożenia działań zaradczych, gdyż dolegliwość może się pogłębiać i mieć poważne powikłania. Niejednokrotnie potrzebne jest w tej sytuacji długotrwałe leczenie, w tym np. przyjmowane codziennie leki na nadciśnienie. Warto wówczas pamiętać, że pacjent ma możliwość skorzystania z recepty online. To bardzo praktyczne rozwiązanie, gdy opakowanie leku dobiega końca, a ciężko umówić się na stacjonarną wizytę lekarską. Skorzystać można z tej opcji również w wielu innych sytuacjach, co z pewnością pacjent doceni.

Jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie krwi?

Kontrolowanie ciśnienia krwi powinno wejść w nawyk każdemu człowiekowi, zwłaszcza że jest to jedno z niewielu badań profilaktycznych, które można wykonywać samodzielnie w domu, w dowolnym czasie. Ważna jest nie tylko wiedza, jakie jest prawidłowe ciśnienie, ale również w jaki sposób prawidłowo dokonać pomiaru. Prawidłowość przeprowadzenia testu jest bardzo ważna, ponieważ błędy w czasie wykonywania badania mogą rzutować na jego wynik. Pomiar ciśnienia krwi nie jest trudny, natomiast warto wiedzieć, jakich błędów unikać, by wynik wyszedł wiarygodny. 

Najlepiej wykorzystać do badania ciśnieniomierz automatyczny – jego obsługa jest najprostsza i nie wymaga od pacjenta szczególnych umiejętności. Zależnie od rodzaju ciśnieniomierza, zakłada się rękaw na ramię lub na nadgarstek, a urządzenie samoczynnie napełnia rękaw powietrzem, by dokonać pomiaru ciśnienia pacjenta. Ciśnieniomierz nadgarstkowy jest nieco mniej dokładny, jednak może być przydatny w przypadku osób z dużą nadwagą, których obwód ramienia jest duży. Ciśnienie można oczywiście również zmierzyć za pomocą ciśnieniomierza manualnego, jednak potrzebne jest tu już doświadczenie i umiejętności w tym zakresie. Lepiej metodę manualną pozostawić medykom, zwłaszcza że dostępność ciśnieniomierzy automatycznych na rynku jest duża, a cena urządzenia nie jest szczególnie wygórowana.

By mieć pewność, że pomiar został wykonany prawidłowo, należy odpowiednio się do niego przygotować: 

  • Ważne, by ciśnieniomierz był skalibrowany, a jego bateria naładowana. Przed pomiarem nie powinno się pić kawy czy napoi energetycznych, ponadto warto zrezygnować z alkoholu i herbaty oraz innych substancji i produktów pobudzających. 
  • Bezpośrednio przed badaniem należy również ograniczyć aktywność fizyczną, uspokoić się, usiąść i wyciszyć. 
  • Należy wiedzieć, że ciśnienie krwi naturalnie wyższe jest w godzinach porannych i maleje w godzinach popołudniowych, ponadto znów może być wyższe wieczorem. By mieć wiarygodne pomiary z kilku dni, najlepiej dokonywać badania o stałych porach. 
  • Urządzenie zakłada się na rękę niedominującą – jego mankiet powinien mieć odpowiednią wielkość, ponadto powinien być prawidłowo zapięty. 
  • Test wykonuje się w pozycji siedzącej, a w trakcie badania nie powinno się rozmawiać. 
  • Ręka powinna stabilnie się opierać o podłoże w przypadku ciśnieniomierza naramiennego lub powinna być skierowana do góry w przypadku ciśnieniomierza nadgarstkowego. 

Co oznaczają poszczególne parametry ciśnienia krwi?

Jeśli zastanawiasz się, jakie jest prawidłowe ciśnienie, musisz wiedzieć, że na ekranie ciśnieniomierza pokaże się kilka wyników. Będzie to skurczowe ciśnienie krwi, ciśnienie rozkurczowe oraz puls. Co oznaczają poszczególne parametry?

  • Ciśnienie skurczowe, jak sama nazwa wskazuje, mierzone jest w czasie skurczu mięśnia sercowego. To właśnie w tym czasie krew rozpędza się i z takim dużym rozpędem napiera na naczynia krwionośne.
  • Ciśnienie rozkurczowe obejmuje natomiast moment pomiędzy kolejnymi skurczami serca, gdy krew pod mniejszym ciśnieniem napiera na naczynia krwionośne.
  • Puls, czyli inaczej tętno krwi, określa ilość uderzeń serca na minutę. 

Prawidłowe ciśnienie u dorosłego człowieka może być zaburzane przez różne czynniki, czego pacjent powinien mieć świadomość. Wpływ na ciśnienie mogą mieć między innymi niektóre leki, używki, stres, a także aktywność ruchowa i niektóre choroby. 

Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi?

Dokonując samodzielnych pomiarów ciśnienia krwi w domu, należy wiedzieć, jakie jest prawidłowe ciśnienie, a jaki wynik powinien być powodem do niepokoju i wskazaniem do kontaktu z lekarzem. Zakłada się, że optymalna wartość ciśnienia u zdrowych osób dorosłych to maksymalnie 120 mmHg ciśnienia skurczowego i 80 mmHg ciśnienia rozkurczowego. Jakie jest prawidłowe ciśnienie? Przyjmuje się, że pomiar mieszczący się w granicach 120-129/80-84 mmHg jest w granicach normy. Wysokie ciśnienie jest wtedy, gdy pacjent ma 130-139/85-89 mmHg, a w przypadku nadciśnienia wartości przekraczają 140/90 mmHg. Ważną wartością jest również tzw. amplituda ciśnienia tętniczego, czy też ciśnienie tętna. Jest to różnica między ciśnieniem skurczowym a rozkurczowym. Optymalne wartości to 30-50 mmHg, a ich przekroczenie u osób po 65 roku życia może wiązać się z większym ryzykiem zawału serca lub udaru mózgu. Wyniki, które odbiegają od normy, nie powinny być przez pacjenta lekceważone. W przypadku tendencji do problemów z ciśnieniem warto regularnie prowadzić dziennik pomiarów i zgłosić się z nim do lekarza, by ten ustalił dalsze kroki działania. 

Jaki powinien być puls u zdrowego człowieka?

Wiesz już, jakie jest prawidłowe ciśnienie skurczowe i rozkurczowe krwi, ale te parametry ciśnienia to jeszcze nie wszystkie informacje, które możesz uzyskać z pomiaru. Ważnym parametrem jest również puls, czyli ilość uderzeń serca na minutę. Puls u zdrowego człowieka dorosłego może mieścić się w granicach 60-100 uderzeń na minutę, jednak za wartość optymalną uważa się puls, który nie przekracza 75 uderzeń na minutę. Gdy puls jest niższy niż 60 uderzeń na minutę, mowa jest o bradykardii, a puls wyższy niż 100 uderzeń na minutę to tachykardia. 

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.