Jak przebiega punkcja zatok – opis zabiegu

Napisano 09.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 3 min.

Punkcja jest zabiegiem, dzięki któremu możliwe jest oczyszczenie jamy zatok z zalegającej wydzieliny i udrożnienie ich ujścia. Wykorzystanie tej metody pozwala jednak nie tylko na płukanie wnętrza zatoki, ale również na badania zalegającej w zatoce wydzieliny, by dobrać odpowiednie leki. Punkcja zatok to również sposób na podanie leków bezpośrednio do miejsca, gdzie występuje zapalenie, dzięki czemu nieprzyjemne objawy choroby szybciej mijają. Podpowiadamy, co warto wiedzieć o zabiegu, wskazaniach do niego i ewentualnych jego powikłaniach.

Co to jest punkcja zatok i na czym polega?

Punkcja zatok to niejednokrotnie jedyna opcja powrotu do stanu zdrowia pacjentów, którzy zmagają się z nawracającymi lub ciężkimi w leczeniu stanami zapalnymi zatok. Zazwyczaj wykonywana jest punkcja zatok szczękowych lub czołowych. Stawia się na nią, gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi rezultatów, a choremu towarzyszą nieprzyjemne dolegliwości. Co to jest punkcja zatok? Jest to zabieg umożliwiający między innymi oczyszczenie przestrzeni zatok z ropnej wydzieliny, a dodatkowo pozwalający zbadać próbkę pobranej wydzieliny, by dopasować leczenie celowane. Lekarz może wówczas również wprowadzić tą samą drogą w odpowiednie miejsce leki, dzięki którym łatwiej będzie udrożnić ujście zatok, zredukować ich obrzęk oraz obkurczyć naczynia. 

Wielu pacjentów niesłusznie obawia się zabiegu, jakim jest punkcja zatok. Na czym polega jego wykonanie? Punkcja zatoki szczękowej jest mniej inwazyjnym zabiegiem od punkcji zatoki czołowej. W przypadku tej pierwszej wystarczy wprowadzenie igły przez dolną małżowinę nosową. W czasie zabiegu lekarz wprowadza cienką igłę wprost do zatoki, przebijając jej ścianę. Przez igłę wpuszczany jest następnie do zatoki roztwór soli fizjologicznej, który umożliwia wypłukanie zalegającej w jamie ropy. Wydzielina wypływa wówczas przez nos, a dodatkowo może ściekać po ścianie gardła. Specjalista może również w czasie zabiegu podać igłą odpowiednie leki, w tym np. antybiotyki. W przypadku punkcji zatoki czołowej, lekarz musi wykonać nacięcie nad łukiem brwiowym, odsłaniając kości czaszki (kość czołowa), a następnie przewiercić niewielki otwór.

Punkcja zatok zazwyczaj jest ostatecznością, gdy leki okazują się niewystarczające. Farmakologiczne leczenie zapalenia zatok zależne jest od przyczyny problemu. Inaczej leczy się zapalenia alergiczne, inaczej bakteryjne, a w jeszcze inny sposób wirusowe czy grzybicze. W przypadku leczenia farmakologicznego praktycznym rozwiązaniem jest e-recepta. Można w ten sposób szybko i bez kolejek skorzystać z konsultacji lekarskiej i w razie potrzeby otrzymać receptę na potrzebne leki. 

Kiedy konieczne jest ściąganie wydzieliny z zatok?

Zabieg, jakim jest punkcja zatok, wykonywany jest zazwyczaj pacjentom, którzy zmagają się z uciążliwymi dolegliwościami ze strony zatok i jednocześnie nie reagują w sposób oczekiwany na wdrożone leczenie farmakologiczne. Chirurgiczne ściąganie wydzieliny z zatok może być wykonywane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, o ile lekarz stwierdzi taką konieczność. W niektórych przypadkach ponadto trzeba liczyć się z tym, że punkcję trzeba będzie powtórzyć kilkakrotnie, by efekty były zadowalające. 

Czy punkcja zatok boli?

Spora część pacjentów rezygnuje z zabiegu z obawy przed jego przebiegiem, bólem i powikłaniami. Jeśli jednak lekarz uzna, że punkcja zatok u chorego jest konieczna, warto mu zaufać, gdyż powikłania zlekceważonego zapalenia zatok mogą być bardzo poważne. Zaliczyć można tu między innymi zapalenie opon mózgowych. Czy punkcja zatok boli? Choć wydawać by się mogło, że jest to zabieg szczególnie nieprzyjemny, warto wiedzieć, że wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym bądź ogólnym. Oznacza to, że pacjent nie powinien wówczas odczuwać dużego bólu. Może zdarzyć się natomiast, że pacjent odczuwać będzie niewielki ból już po zabiegu, gdy znieczulenie przestanie działać. Dolegliwości bólowe nie powinny być jednak w tym przypadku nasilone i zwykle ustępują samoczynnie po kilku dniach. 

Czy możliwe są powikłania po punkcji zatok?

Gdy punkcja zatok zostanie wykonana prawidłowo, zwykle nie ma skutków ubocznych, więc nie trzeba obawiać się tego zabiegu i tym bardziej nie należy go unikać. Powikłania mogą wiązać się między innymi z nieodpowiednim wprowadzeniem igły przez lekarza, co zdarza się bardzo rzadko.  Gdy przeprowadzana jest punkcja zatok szczękowych, powikłania najczęściej występujące to krwawienia z nosa. Wiąże się to z naruszeniem błony śluzowej, jednak nie jest to bardzo dokuczliwy i długotrwały objaw. Powikłania punkcji zatok czołowych mogą być poważniejsze, gdyż jest to zabieg bardziej inwazyjny. I w tym przypadku nie powinno się jednak obawiać zabiegu, gdyż znacznie gorsze mogą być konsekwencje jego niewykonania na czas.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.