Depresja poporodowa – jak rozpoznać objawy i jak ją leczyć?

Napisano 07.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 5 min.

Mówi się, że narodziny dziecka to jedna z najważniejszych i najpiękniejszych chwil w życiu każdej kobiety, co warte jest każdego wysiłku. Zdarza się jednak, że świeżo upieczone mamy dotyka po porodzie baby blues lub nawet znacznie poważniejsze schorzenie, a mianowicie depresja poporodowa. Czym jest i skąd bierze się depresja poporodowa oraz jakie są jej objawy? Czy konieczne jest wówczas zgłoszenie się do specjalisty? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule. Podpowiadamy również, na czym polega leczenie depresji poporodowej i czy możliwe są działania na własną rękę w tym przypadku, a także czym grozi nieleczona depresja poporodowa.

Co to jest depresja poporodowa?

Moment, gdy dziecko pojawia się na świecie jest wyjątkowy i szczególny. Nie każda kobieta ma jednak możliwość właściwego celebrowania pierwszych chwil z noworodkiem, gdyż zaczyna dziać się z jej organizmem coś niezrozumiałego – tak zazwyczaj rozpoczyna się depresja poporodowa. Co to jest? To nic innego jak jedna z odmian depresyjnych zaburzeń nastroju, stąd również objawy depresji poporodowej mogą być zbliżone do objawów innych typów depresji. Trzeba wiedzieć, że depresja poporodowa może mieć swoje początki już kilka tygodni po opuszczeniu z dzieckiem szpitala, a nasilenie objawów może być różne u różnych kobiet. 

Skąd się bierze depresja poporodowa?

Przyczyny depresji poporodowej mogą być różne. Zaliczyć można do nich między innymi zaburzenia hormonalne, ale depresja poporodowa może również wiązać się z wieloma czynnikami psychologicznymi. Skąd się bierze depresja poporodowa? Większe prawdopodobieństwo wystąpienia depresji poporodowej występuje bez wątpienia u kobiet, które zmagały się już wcześniej z chorobą psychiczną lub w ciąży miewały poważne lęki. Duże ryzyko wystąpienia depresji poporodowej mają pacjentki, które czują się bezsilne i nie mają wsparcia ze strony najbliższych, w tym samotne mamy lub kobiety mające poważne problemy w związku. Do depresji prowadzić może również ciąża w późnym wieku, niska samoocena kobiety, jej nieprawidłowe relacje z własną matką, a także nieumiejętność stawiania czoła sytuacjom nowym i stresowym. Depresja poporodowa często występuje u kobiet, które czują presję, by być idealne w każdym calu, gdyż pierwsze dni, tygodnie czy nawet pierwsze miesiące życia z małym dzieckiem zdecydowanie dalekie są od perfekcji. Kobieta wówczas czuje, że sytuacja ją przerasta i nie jest w stanie sprostać jej w taki sposób, jak sobie wcześniej założyła, a stąd już tylko krok do depresji.  

Jak zapobiec depresji poporodowej i czy w ogóle można?

Depresja poporodowa może dotknąć każdą kobietę, choć oczywiście istnieją czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo jej pojawienia się w pewnych grupach kobiet. Jeśli zastanawiasz się, jak zapobiec depresji poporodowej, musisz wiedzieć, że nie zawsze jest to możliwe. Można jednak wprowadzić pewne działania, które zredukują ryzyko pojawienia się tego schorzenia po porodzie. Przede wszystkim decydując się na dziecko należy odstawić perfekcjonizm na bok i pogodzić się z faktem, że nie wszystko w życiu wychodzić będzie w sposób oczekiwany. Kobieta musi zrozumieć, że jest tylko człowiekiem i ma prawo do zmęczenia, gorszego samopoczucia czy położenia się spać (zamiast sprzątania mieszkania). Musi również zrozumieć, że pewne niedociągnięcia czy błędy w opiece nad dzieckiem nie czynią z niej złej matki, gdyż zdarzają się nawet najwspanialszym rodzicom. By zmniejszyć ryzyko depresji poporodowej, nie trzeba obawiać się również pomocy ze strony najbliższych. Jest to wręcz wskazane, by kobieta mogła choć trochę czasu każdego dnia poświęcić sobie i wypoczynkowi. Przy małym dziecku każda chwila jest cenna, więc również każda pomoc oszczędzająca czas młodej mamy jest na wagę złota. Już samo korzystanie z recepty online, w razie konieczności zażywania przez młodą mamę jakichkolwiek leków, jest znaczną oszczędnością czasu – a ten jest bezcenny.

Jakie są objawy depresji poporodowej?

Depresja poporodowa może dawać różne objawy, ponadto ich nasilenie może różnić się u kobiet. Wspomnieć można między innymi o wyraźnym obniżeniu nastroju młodej mamy, jej przygnębieniu i nadmiernym zmęczeniu, czy też wręcz wyczerpaniu. Dojść mogą tu również trudności z zasypianiem, bezsenność, utrata apetytu lub nadmierne objadanie się, drażliwość, a także poczucie bezsilności. Objawy depresji poporodowej to także nieumiejętność czerpania radości, zaburzenia koncentracji, irracjonalne poczucie winy, obezwładniające poczucie lęku, apatia i wewnętrzna pustka. Kobieta zmagająca się z depresją poporodową może czuć się złą matką, mieć problemy z okazywaniem dziecku bliskości, zaczyna postrzegać świat w ciemnych barwach, a nawet miewa myśli samobójcze. 

Depresja poporodowa – kiedy zgłosić się do specjalisty?

Gdy młoda mama czuje, że ma do czynienia z depresją poporodową lub jej najbliższe otoczenie zauważy niepokojące symptomy, które mogą świadczyć, że kobieta potrzebuje pomocy specjalisty, nie można zwlekać z szukaniem pomocy. Depresja, w tym także depresja poporodowa, to dolegliwość, której w żadnym wypadku nie można lekceważyć, czy też czekać, aż sama minie. Smutek, przygnębienie, przytłaczający lęk, nadmierne zmęczenie czy zaburzenia snu to jedne z sygnałów, że kobieta cierpi i konieczne jest leczenie, gdyż przytłacza ją depresja poporodowa. Kiedy zgłosić się do lekarza? Choroba może postępować, a nastrój i zdrowie kobiety mogą się z czasem pogarszać, co również w negatywny sposób odbije się na dziecku, więc nie powinno się zwlekać z kontaktem z lekarzem. Bezwzględnie należy udać się do specjalisty, gdy chora pacjentka nie wykazuje zainteresowania dzieckiem, wyraźnie nie jest w stanie zaspokoić jego podstawowych potrzeb, może być dla siebie lub niemowlęcia zagrożeniem lub ma myśli samobójcze. Gdy w grę wchodzi depresja poporodowa, należy działać bardzo szybko i wiele zależy tu nie tylko od samego lekarza, ale również od wsparcia partnera i rodziny kobiety. 

Depresja poporodowa – gdzie szukać pomocy?

Jeśli od porodu minęło już trochę czasu, a kobieta odczuwa zaburzenia psychiczne, może być to znak, że rozwinęła się u niej depresja poporodowa. Gdzie szukać pomocy w tej sytuacji? Jeśli u kobiety podejrzewana jest depresja poporodowa, najlepiej zgłosić się do poradni zdrowia psychicznego. Pomocne może być tu wsparcie psychologa lub psychiatry, ponadto nie można również bagatelizować roli opieki i wsparcia najbliższych. Młoda matka nie powinna traktować swojej choroby jako powodu do wstydu. Wstydem jest unikanie terapii, gdy faktycznie jest ona niezbędna, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że w przypadku depresji poporodowej w grę wchodzi nie tylko zdrowie i życie chorych matek, ale również ich dzieci. 

Jak leczyć depresję poporodową i dlaczego nie robić tego na własną rękę?

Gdy u kobiety zdiagnozowana zostanie depresja poporodowa, leczenie najczęściej przejmuje psycholog lub psychiatra. Jeśli zastanawiasz się, jak leczyć depresję poporodową, musisz wiedzieć, że zależne jest to od stopnia nasilenia objawów, a także stanu pacjentki i jej indywidualnej reakcji na wdrożoną przez lekarza terapię. Początkowo wykonuje się pacjentce badania, a jeśli zdiagnozowane zostaną zaburzenia depresyjne, zazwyczaj zalecana jest psychoterapia, w tym zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna, której efekty cenione są przez wielu lekarzy. Nie bez znaczenia jest wówczas również wsparcie najbliższych, ponieważ kobieta zmagająca się z depresją poporodową szczególnie tego potrzebuje. W przypadku ciężkiego przebiegu depresji poporodowej lekarz może zdecydować o konieczności połączenia psychoterapii i farmakoterapii (np. leki przeciwdepresyjne). Leków w tej sytuacji nie trzeba się obawiać, gdyż brak leczenia może być znacznie poważniejszy. Stan psychiczny kobiety niewłaściwie leczonej może gwałtownie się pogarszać, a to może mieć bardzo negatywne konsekwencje nie tylko dla relacji i więzi matki z dzieckiem, ale również dla jego właściwego rozwoju, zdrowia, a nawet życia. 

Jak długo może trwać depresja poporodowa?

Wiele kobiet zastanawia się, jak długo może trwać depresja poporodowa. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że zaburzenie może ciągnąć się przez kilka tygodni, a może trwać nawet kilka miesięcy. Jeśli kobieta nie otrzyma odpowiedniego wsparcia, problem może w niektórych przypadkach ciągnąć się nawet latami, a jest to bardzo niebezpieczne dla niej oraz dla jej dziecka. To właśnie z tego powodu bardzo ważne jest, by kobieta nie została pozostawiona sama sobie i mogła liczyć na pomoc najbliższych oraz lekarza. 

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.