Co może oznaczać krew w moczu i jakie są przyczyny krwiomoczu?

Napisano 04.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 4 min.

Krew w moczu może pojawić się zarówno u osób dorosłych (kobiet i mężczyzn), jak również u dzieci. Jest to objaw, który wymaga bezwzględnego kontaktu z lekarzem. Obecność krwi w moczu może być symptomem wielu zaburzeń – od infekcji układu moczowego począwszy, kończąc aż na nowotworze. Diagnozę najlepiej postawi tutaj lekarz, biorąc pod uwagę wywiad medyczny z pacjentem, a także jego objawy i wyniki badań specjalistycznych. Jak objawia się krwiomocz i jakie mogą być przyczyny hematurii? Na czym polega diagnostyka i jak leczy się takie zaburzenie?

Co oznacza krew w moczu?

Krwiomocz, czy też inaczej hematuria, to nic innego jak krew w moczu. Obecność krwinek czerwonych w moczu może świadczyć o poważnych problemach zdrowotnych. Sytuacja wymaga pilnej konsultacji z lekarzem, gdyż może nawet stanowić zagrożenie dla życia pacjenta. Z pewnością nie można ignorować problemu, jakim jest krew w moczu. Co oznacza lub może oznaczać? Przyczyn takiego objawu może być wiele, a do głównych z nich należą zaburzenia układu moczowego, w tym między innymi zapalenie pęcherza moczowego lub choroby nerek. Należy wiedzieć, że nie zawsze krew w moczu można zauważyć (krwiomocz makroskopowy). Jeśli obecna jest zauważalna krew w moczu, jego odcień najczęściej jest czerwony, ale może być również brązowy, brunatnoczerwony, a także lekko różowy. W niektórych przypadkach, gdy krwinki w moczu są w niewielkiej ilości, krew jest niezauważalna i wykrywana jest jedynie podczas badania moczu (krwinkomocz, czy też krwiomocz mikroskopowy). 

W wielu przypadkach krwiomocz jest wskazaniem do przepisania pacjentowi leków na receptę, które należy zażywać zgodnie z zaleceniami lekarza i w dawce przez niego ustalonej. Niektóre z leków muszą być zażywane przez dłuższy czas, co znów wiąże się z koniecznością regularnego zgłaszania się do lekarza po nową receptę. Opcją w tym przypadku są recepty online, które umożliwiają wykupienie leku po konsultacji lekarskiej przez Internet. Sprawdzi się to, gdy pacjent przebywa poza miejscem zamieszkania i nie może udać się do swojego lekarza po receptę. Może być to również pomocne, gdy ciężko zarezerwować stacjonarną wizytę lekarską w dogodnym dla pacjenta terminie, a opakowanie leku dobiega końca. 

Krwiomocz – co robić, kiedy go zauważymy?

Gdy pacjent ma do czynienia z krwiomoczem makroskopowym, zauważyć może zmianę koloru moczu na ciemnobrunatną, ponadto jego mocz może stać się nieco mętny, a przy tym pojawić mogą się w nim również skrzepy krwi. Takiej dolegliwości nie można bagatelizować, gdyż może świadczyć o poważnych chorobach. Jest to wskazanie do umówienia się z lekarzem i diagnozy schorzenia, którego objawem jest krwiomocz. Co robić w pierwszej kolejności? Jeśli pacjent zaobserwuje u siebie krew w moczu, a tym bardziej objawy dodatkowe, jak np. ból brzucha lub pleców, podwyższoną temperaturę ciała, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy, powinien koniecznie zgłosić się na konsultację lekarską. Specjalista podejmie decyzję o dalszych krokach diagnozy, biorąc pod uwagę wywiad medyczny z pacjentem i nasilenie jego objawów. Prawdopodobnie konieczne będzie wykonanie dodatkowych badań, które pomogą ustalić przyczynę problemu.

Możliwe przyczyny krwi w moczu

Krew w moczu może pojawiać się z wielu przyczyn, stąd ciężko, by pacjent samodzielnie dokonał w tym przypadku diagnozy. Przyczyny krwi w moczu to między innymi ostry stan zapalny układu moczowego lub kamica nerkowa. Objaw ten można często zaobserwować również w przypadku problemów dotyczących prostaty u mężczyzn, a także w przypadku endometriozy u kobiet. Krwiomocz może również wiązać się z polipami pęcherza moczowego, a także ze zmianami nowotworowymi dróg moczowych (cewki moczowej, moczowodu, pęcherza moczowego czy nerek). Trzeba wiedzieć, że do takiego objawu prowadzić może również uszkodzenie układu moczowego (np. po urazie) bądź obecność ciała obcego w pęcherzu moczowym. Wspomnieć należy również o chorobach nerek, w tym o zawale nerki lub gruźlicy nerki, a także o chorobach kłębuszków nerkowych czy torbielach nerek. 

Nie można również zapomnieć, że przyczyną hematurii może być również stosowanie niektórych leków. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują niektóre leki przeciwzakrzepowe, a także wybrane antybiotyki oraz środki przeczyszczające. Czasem obecności krwi w moczu spodziewać można się ponadto w przypadku nadmiernej aktywności fizycznej, po stosunku, a także po cewnikowaniu.

Jak diagnozuje się przyczyny krwiomoczu?

Należy w tym miejscu wspomnieć o tym, że zabarwiony na brunatny kolor mocz nie musi świadczyć o tym, że pacjent ma krew w moczu. Ciemniejszy mocz może wiązać się np. z dietą, w tym ze zjedzeniem buraków lub rabarbaru, a także z nadmiernym spożywaniem produktów bogatych w barwniki spożywcze. Dodać należy również, że zabarwienie moczu może wiązać się z porfirią lub obecnością hemoglobiny w moczu. Jeśli chory chce mieć pewność, że jego problemem jest krwiomocz, warto wykonać badanie moczu. Można wykonać je oczywiście bez problemu w laboratorium diagnostycznym ze skierowaniem lub prywatnie, ale w aptece dostępne są również testy domowe, które pozwalają na samodzielne wykonanie ogólnego badania moczu w warunkach domowych.

W przypadku niepokojących objawów, gdy w moczu pojawia się krew, czyli krwinki czerwone, pierwsze kroki należy skierować do lekarza, gdyż prawdopodobnie konieczne będzie leczenie. Podstawowym badaniem, które wykonuje się na początku, jest badanie ogólne moczu, ponadto lekarz może skierować pacjenta na badania dodatkowe, które będą pomocne w diagnostyce niektórych chorób. Może być to między innymi badanie krwi, wraz z oceną parametrów krzepnięcia, jak również USG jamy brzusznej lub tomografia, ponadto lekarz może zlecić posiew moczu, urografię lub badanie kreatyniny. Pomocna może być w niektórych przypadkach cystoskopia, a także biopsja nerki.

Krew w moczu – jak leczyć?

Jeśli u pacjenta zostanie zdiagnozowana krew w moczu oraz jej przyczyna, lekarz będzie musiał zadecydować o wdrożeniu odpowiedniego leczenia. Oczywiście przepisywane wówczas leki zależą od przyczyny, czyli dolegliwości, której objawem jest krew w moczu. Jak leczyć pacjentów, u których pojawiła się hematuria? Samego krwiomoczu się nie leczy – leczy się natomiast chorobę, która objawia się między innymi hematurią. Potrzebna jest zatem trafna ocena stanu zdrowia pacjenta i diagnoza, jaka choroba przyczyniła się do obserwowanych przez pacjenta objawów. W przypadku zakażenia bakteryjnego układu moczowego, lekarz prawdopodobnie przepisze pacjentowi antybiotyk. Zdiagnozowany nowotwór wymaga np. chemioterapii, zabiegu, radioterapii lub immunoterapii. W przypadku kamicy nerkowej zwykle podaje się leki rozkurczowe i przeciwbólowe, a czasem konieczne jest rozbijanie lub usuwanie kamieni. 

Mocz z krwią a endometrioza

Jak wspomniano już wcześniej, krew w moczu może być również związana u kobiet z endometriozą. Jeśli ognisko endometriozy pojawi się u kobiety w obrębie układu moczowego, mocz z krwią jest jak najbardziej prawdopodobny i będzie to zazwyczaj objaw pojawiający się przy miesiączce. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że ogniska endometriozy w rejonach układu moczowego mogą objawiać się nie tylko krwiomoczem, ale również bólem podbrzusza, bólami przy oddawaniu moczu, a także częstomoczem, nietrzymaniem moczu lub dolegliwościami bólowymi połączonymi z parciem na mocz. Jeśli kobieta je zaobserwuje, koniecznie powinna wspomnieć o tym swojemu lekarzowi. 

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.