Wodnisty katar u dzieci – przyczyny, leczenie. Jak długo trwa?

Napisano 10.11.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 7 min.

Wodnisty katar należy do jednych z najczęstszych dolegliwości, jeśli chodzi o dziecięcy układ oddechowy. Stan ten występuje najczęściej jako efekt przeziębienia, czyli infekcji powodowanej przez wirusy, jednak należy mieć na uwadze, że nie jest to jedyna możliwość. Przy katarze w postaci wodnistej często mamy do czynienia również na skutek kontaktu z uczulającym alergenem, co dziecko może odczuwać szczególnie w okresie pylenia roślin, gdy pyłki w dużych ilościach znajdują się w powietrzu. Jak ulżyć dziecku, gdy zmaga się z katarem i kiedy dziecko powinien obejrzeć lekarz? Czy nieleczony katar może mieć powikłania? Informacje na ten temat znajdziesz w poniższym artykule.

Katar – czym właściwie jest?

Nieżyt nosa, popularnie zwany właśnie katarem, to dolegliwość, z którą zmagają się osoby w każdym wieku. Katar pojawić może się zarówno w sezonie jesienno-zimowym, gdy jest większe ryzyko infekcji wirusowych, jak również w sezonie wiosenno-letnim, gdy szczególnie dominują sezonowe alergie na trawy, chwasty oraz drzewa. Do nieżytu nosa przyczynić może się wiele czynników. Mowa zarówno o infekcjach wirusowych i bakteryjnych, jak również o alergiach, a nawet ciałach obcych czy wadach anatomicznych nosa. Dochodzi wówczas do zapalenia śluzówki nosa i zwiększonej produkcji wydzieliny, czemu niekiedy towarzyszyć może również nieprzyjemny dla pacjenta świąd nosa.

Każdy doskonale wie, że katar rodzaje może mieć różne i objawia się na różne sposoby. Wydzielina może być gęsta, może mieć różne kolory, ponadto często pojawia się również bardzo wodnisty katar, który to właśnie jest przedmiotem tego artykułu. Warto wiedzieć, że katar wodnisty u dorosłych i dzieci często jest właśnie efektem infekcji wirusowych lub alergii. Zdarza się, że ustępuje samoczynnie, jednak zdecydowanie nie powinien być lekceważony. Nieleczony właściwie może przyczynić się do problemów z zatokami czy infekcji bakteryjnej, której leczenie wymaga już wdrożenia antybiotykoterapii. Wodnisty alergiczny katar może z kolei powodować astmę oskrzelową. Niejeden lek wymaga niestety recepty, a do jej uzyskania konieczny jest kontakt z lekarzem. Jeśli pacjentowi potrzebne są leki na katar, e-recepta online sprawdzi się bardzo dobrze. Można z niej skorzystać bez potrzeby wychodzenia z domu, co w przypadku nasilonej alergii sezonowej czy szczytu chorób wirusowych jest dla wielu pacjentów osób kluczowe.

Wodnisty katar u dziecka – przyczyny

Gdy u dziecka pojawia się wodnisty katar, przyczyny mogą być różne, jednak najczęściej problemem jest początek infekcji wirusowej. O tego typu infekcje w przypadku dzieci wcale nie jest trudno – zwłaszcza jeśli przebywają w żłobku, przedszkolu czy uczęszczają do szkoły, gdzie łatwo się zarazić.

Do najczęstszych objawów przeziębienia zaliczyć można właśnie wodnisty katar i ból gardła lub wodnisty katar i kichanie, a czasem również kaszel, co wiąże się z podrażnieniem śluzówki. Cieknąca wydzielina z nosa na początku jest dla dziecka bardzo uciążliwa, a z czasem stopniowo staje się coraz bardziej gęsta, co najczęściej świadczy o tym, że infekcja dobiega końca. Na gęstnienie kataru należy jednak bardzo uważać, ponieważ często zdarza się, że gęsty katar jest już objawem infekcji bakteryjnej (która często następuje po wirusowej). Nie zawsze więc katar gęsty po wodnistym oznacza, że mały pacjent wraca do zdrowia. Jeśli pojawia się dodatkowo gorączka, bardzo prawdopodobne, że infekcja uległa zmianie i konieczne będzie wdrożenie leczenia z zastosowaniem antybiotyku. Brak reakcji rodzica na czas może narazić dziecko na poważne komplikacje, w tym między innymi na zapalenie oskrzeli czy płuc.

A jeśli nie infekcja wirusowa?

Jeśli chodzi o wodnisty katar, warto dodatkowo wiedzieć, że jego występowanie u dziecka to nie zawsze kwestia infekcji wirusowej. Jeśli wodnisty katar u dziecka utrzymuje się bardzo długo, a dodatkowo towarzyszą mu inne symptomy, w tym między innymi przekrwienie oczu, ich łzawienie oraz częste kichanie, przyczyną może być alergia. Tej również nie można lekceważyć, gdyż nasilenie reakcji na alergeny w niektórych przypadkach może być bardzo silne, a dziecko wymagać może podawania leków na alergię. Brak dopilnowania tej kwestii może skutkować rozwinięciem się astmy, a jest to już choroba bardzo poważna.

Ile trwa wodnisty katar u dzieci?

Wielu rodziców z zaniepokojeniem obserwuje u swoich pociech wodnisty katar i zastanawia się, kiedy ta dolegliwość wreszcie minie. Należy wiedzieć, że wodnisty katar u dziecka, który związany jest z infekcją wirusową, zazwyczaj utrzymuje się około tygodnia, choć nie stanowi to niestety reguły. Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej, są szczególnie nasilone lub wręcz pogłębiają się, dziecko powinien obejrzeć lekarz. Warto dodatkowo wiedzieć, że katar alergiczny może trwać znacznie dłużej. Zależy to między innymi od tego, jaki alergen uczula dziecko i przez jaki czas dziecko jest na niego narażone. W przypadku alergii na pyłki katar zazwyczaj mija wraz zakończeniem okresu pylenia, ale już alergia na roztocza może dawać objawy znacznie dłużej, jeśli nie zostaną dopilnowane zasady higieny otoczenia dziecka lub wdrożone leki.

Kolor kataru – o czym świadczy?

Obserwacja zabarwienia kataru może niejednokrotnie wiele powiedzieć o przebiegu dolegliwości dziecka. Rodzic powinien zwrócić uwagę na rodzaj wydzieliny z nosa dziecka, gdyż może dać mu to wiele wskazówek odnośnie dalszego postępowania, czy też konieczności pilnej wizyty u pediatry. Gdy wodnisty katar jest przezroczysty, wydzielina często świadczy o początkach infekcji wirusowej lub o alergii, co wspomniane było w tym artykule już wielokrotnie. Bezbarwna wydzielina może wskazywać jednak także na wystąpienie ostrego nieżytu nosa. Katar nie zawsze jest jednak bezbarwny i cieknący, o czym należy pamiętać. Zmiana zabarwienia kataru na żółty lub zielony i jednocześnie jego lekkie gęstnienie wskazywać może już na infekcję bakteryjną, dlatego w tej sytuacji nie powinno się zwlekać z wizytą u specjalisty. Infekcje bakteryjne leczy się z pomocą antybiotyków, a te powinny być dobrane przez lekarza między innymi stosowanie do wieku i masy ciała dziecka, dlatego dostępne są wyłącznie na receptę.

Katar zatokowy u dzieci – czym się objawia?

Osobną kwestią, którą należy omówić, jest katar zatokowy. Objawiać może się na przykład jako bardziej gęsty niż wodnisty katar i ból głowy – zwłaszcza podczas pochylania. Jeśli wodnisty katar utrzymuje się u dziecka dłużej niż 10 dni i zaczyna gęstnieć, a do tego pojawiają się dolegliwości bólowe głowy, uczucie rozpierania i tkliwość uciskowa, można podejrzewać, że zainfekowane zostały zatoki. Do problemu mogą przyczynić się nie tylko infekcje bakteryjne i wirusowe, ale również grzybicze, a także alergie, ponadto dolegliwość może wiązać się również ze skrzywieniem przegrody nosowej. Gdy w grę wchodzi wodnisty katar, zatoki zajęte mogą dawać więcej objawów. Gęsta wydzielina może spływać po gardle dziecka, co przyczyniać będzie się do chrypki, nieprzyjemnego zapachu z ust, a także kaszlu dziecka i nierzadko może przyczyniać się do wymiotów. Dojść może również do częściowego upośledzenia odczuwania zapachów oraz rozpoznawania smaków. Pacjenta powinien zbadać wówczas laryngolog, gdyż konieczne mogą być leki specjalistyczne.

Czy inhalacja na katar jest skuteczna?

Wodnisty katar u dzieci jest co prawda mniej uciążliwy od kataru gęstego, który znacznie utrudnia oddychanie, jednak nie oznacza to, że problem nie istnieje. Wielu rodziców zastanawia się, jak ułatwić dziecku zmaganie się z katarem. Jedną z metod jest inhalacja, która ułatwia pozbywanie się kataru, oczyszcza nos i zatoki, a także nawilża błonę śluzową nosa i łagodzi podrażnienia.

Inhalację można bez problemu wykonać w warunkach domowych i to bez posiadania specjalnego sprzętu. Wystarczy odrobina ciepłej wody, do której dodać można łyżkę soli. Warto rozważyć również dodanie do inhalacji kilku kropel olejku eterycznego – takie inhalacje aromatyczne pomogą dodatkowo udrożnić zatkany nos dziecka. Jeszcze łatwiejszym rozwiązaniem jest jednak skorzystanie z inhalatora i soli fizjologicznej, którą nabyć można w aptekach. Urządzenie to warto mieć w domu, gdyż sprawdzi się w leczeniu nie tylko kataru, który męczy dziecko, ale również kaszlu. Inhalacja z pomocą soli fizjologicznej to także bardzo dobry sposób na wodnisty katar w ciąży, gdyż jest bezpieczna, a przynieść może dużą ulgę.

Sposoby na wodnisty katar u dzieci

Gdy u dziecka pojawia się wodnisty katar, konieczna jest szczególna pielęgnacja nosa. Starsze dzieci nie będą miały problemu, by samodzielnie wydmuchać wodnisty katar. Jak się pozbyć się natomiast tej wydzieliny z noska małego dziecka? W tej sytuacji konieczna będzie pomoc rodzica. Jeszcze jakiś czas temu podstawą pielęgnacji dziecięcego noska było używanie gumowej gruszki. Dziś na rynku znaleźć można różnego rodzaju aspiratory do nosa, które ułatwiają rodzicom oczyszczanie dziecięcego nosa z nadmiaru wydzieliny. Bardzo popularne są np. aspiratory podłączane do końcówki odkurzacza, które delikatnie odsysają wydzielinę z noska. Dostępne są również na rynku aspiratorki na baterie, które nie wymagają podłączania do odkurzacza. Samo odciąganie wydzieliny to nie wszystko. Kolejna kwestia to środki, które pomogą w oczyszczaniu nosa. W codziennej higienie sprawdzają się dobrze preparaty na bazie soli morskiej, ponadto postawić można również na sól fizjologiczną.

Jeśli obrzęk w nosie przyczynia się do problemów z oddychaniem, pomocna może być aromaterapia. Warto porozmawiać z farmaceutą, gdyż dostępne są w aptece różnego rodzaju maści smarowane w okolicy szyi czy plastry na ubranie, których zastosowanie pomaga dziecku oddychać – pomocne jest to zwłaszcza na noc. Kupić można również różnego rodzaju krople i spray’e, które ułatwiają walkę z obrzękiem w nosie, gdyż ekspresowo obkurczają śluzówkę. Czasem ich zastosowanie jest wystarczające na złagodzenie dolegliwości, jednak należy uważać na dawkowanie każdego takiego produktu. Nadużywanie takich środków może prowadzić bowiem do uzależnienia nosa. Kiedy przyczyną kataru są alergeny, rozwiązaniem problemu może być zastosowanie odczulania.

Wodnisty katar u niemowlaków – jak z nim walczyć?

Niestety u najmłodszych pacjentów wodnisty katar bywa często bardzo uciążliwy. Wiąże się to z faktem, że małe dzieci nie potrafią jeszcze samodzielnie wydmuchać noska, więc konieczna jest tu pomoc rodzica. Jeśli chodzi o wodnisty katar u niemowlaka, objaw taki zawsze wymaga kontaktu z pediatrą, gdyż może bardzo szybko postępować i przyczynić się np. do zapalenia ucha lub zapalenia płuc. Zawsze w takiej sytuacji należy się mieć na baczności, gdyż odporność małego dziecka nie jest jeszcze najlepsza. Oczywiście nie zawsze u maluszka mamy do czynienia z alergią lub infekcją, gdy tylko pojawi się wodnista wydzielina z nosa. Wystarczy wpisać w wyszukiwarkę frazę „wodnisty katar u niemowlaka a ząbkowanie”, by dowiedzieć się, że objaw ten bardzo często towarzyszy wyrzynaniu się ząbków. Jeśli nie występują przy nim symptomy dodatkowe, zwykle nie jest powodem do niepokoju. Dla pewności jednak zawsze warto skonsultować się z lekarzem, który sprawdzi, czy maluszek nie wymaga wsparcia medycznego.

Czy nieleczony wodnisty katar może powodować powikłania u dzieci?

Choć zazwyczaj uważa się, że wodnisty katar nie jest przyczyną do zmartwień, nie powinno się go lekceważyć. Oczywiście faktem jest, że zazwyczaj wodnisty katar mija samoczynnie i wystarczy w tym czasie po prostu dopilnowanie higieny nosa i jego opróżniania, a także odpowiedniego nawodnienia organizmu. Niestety należy wiedzieć, że nie zawsze katar wodnisty mija bez interwencji medycznej. Jeśli objawy kataru utrzymują się długo, warto zgłosić się do lekarza, by ten sprawdził, w czym leży problem. Koniecznie należy zgłosić się z dzieckiem do pediatry, jeśli obok kataru pojawiają się również inne symptomy, w tym między innymi gorączka. Jeśli dziecko gorączkuje, kaszle, a jego katar staje się bardziej gęsty, prawdopodobnie zmaga się już z infekcją bakteryjną, a wówczas niezbędna będzie antybiotykoterapia. Tutaj pomoże tylko specjalista.

Również dzieci zmagające się z katarem alergicznym nie powinny być pozostawiane bez pomocy medycznej. W niektórych przypadkach konieczne będzie stosowanie leków przeciwhistaminowych lub kropli do nosa ze sterydami, ponadto rozważyć można również odczulanie.

Choć sprawa może wydawać się błaha, zdecydowanie rodzic nie powinien jej lekceważyć. Powikłania nieleczonego kataru wirusowego u dzieci to między innymi nadkażenia bakteryjne, zapalenia zatok, pojawiające się częściej infekcje gardła, a także zapalenie ucha. Na tym niestety nie koniec, gdyż w grę wchodzić mogą jeszcze bardziej szkodliwe dla zdrowia powikłania. W poważnych przypadkach, jeśli dziecko odpowiednio szybko nie otrzyma pomocy medycznej, a infekcja będzie postępować, dojść może do poważniejszych powikłań, w tym np. do zapalenia krtani, oskrzeli czy płuc. Niekontrolowany alergiczny katar wodnisty także może mieć powikłania – jest nim na przykład astma oskrzelowa. Z jakimikolwiek wątpliwościami należy zatem zawsze w przypadku dzieci konsultować się z pediatrą. Czasem lepszym rozwiązaniem będzie kilka „niepotrzebnych” wizyt, niż ominięcie tej jednej faktycznie potrzebnej.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.