Polineuropatia – objawy, przyczyny i rozpoznanie

Napisano 19.01.2022 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 4 min.

Potrzebujesz e-Recepty lub L4 ?               Zamów Teraz w 5 minut >

Polineuropatia (lub inaczej neuropatia obwodowa) to dolegliwość, która spotkać może każdego, bez względu na wiek i może objawiać się w różnej postaci. To zespół objawów, który zazwyczaj dotyczy obszaru dłoni oraz stóp i charakteryzuje się różnymi dolegliwościami będącymi efektem uszkodzenia nerwu (zaburzenia przewodzenia impulsów nerwowych). Polineuropatia objawy u chorych czasem daje w efekcie cukrzycy, ubogiej diety, nadużywania alkoholu, a także powikłań wielu chorób. Choroba może być bardzo dokuczliwa, gdyż pojawiają się zaburzenia czuciowe, ból, a czasem nawet upośledzenie funkcji ruchowych czy niedowład. Chory powinien poddać się badaniu i leczeniu, choć nie zawsze może być mowa o całkowitym ustąpieniu objawów. Co należy jeszcze wiedzieć o polineuropatii i jaka jest tu rola, którą odgrywa lekarz?

Potrzebujesz e-Recepty lub L4 ?               Zamów Teraz w 5 minut >

Czym jest polineuropatia

Polineuropatia, nazywana również neuropatią obwodową, to dolegliwość neurologiczna, która związana jest z uszkodzeniem neuronu obwodowego o charakterze wieloogniskowym. Polineuropatia objawy może dawać u pacjentów bez względu na płeć czy wiek, czy też nawet poziom aktywności fizycznej, a prowadzić mogą do niej zarówno czynniki genetyczne, jak również nabyte. Szukając odpowiedzi na pytanie, co to jest polineuropatia, należy dodatkowo wspomnieć, że mowa może być o różnych rodzajach uszkodzeń włókien nerwowych. Wymieniona może być na tej podstawie: polineuropatia aksonalna, polineuropatia demielinizacyjna oraz aksonalno-demielinizacyjna. Ze względu na to, że nerw obwodowy składa się z różnych włókien, których rola się różni, także objawy polineuropatii mogą być różne, zależnie od rodzaju uszkodzenia (włókna czuciowe/ruchowe).

Polineuropatia czuciowo-ruchowa jest problemem, z którym walczy się rehabilitacją i farmakologią. Polineuropatia obwodowa objawy daje w postaci zaburzeń czucia, osłabienia siły oraz napięcia mięśniowego, aż do zaniku mięśni. Pojawia się ponadto piekący i przeszywający ból oraz osłabione odbieranie bodźców. Rzadziej mogą wystąpić zaburzenia pracy serca, a także zaburzenia żołądkowe i jelitowe. Ze względu na to, że leczenie może być długotrwałe, warto pamiętać, że pacjenci mają możliwość korzystania z recepty online. Zdalny kontakt z lekarzem z możliwością otrzymania e-recepty na potrzebne leki może być przydatny, gdy ciężko umówić się na stacjonarną wizytę lekarską, a pacjentowi kończy się opakowanie przyjmowanych medykamentów.

Polineuropatia – objawy

U większości pacjentów polineuropatia objawy daje związane z ubytkami czucia i ruchu, co zazwyczaj obejmuje kończyny, a konkretnie stopy i dłonie, a także przedramiona i golenie. Określa się je czasem mianem skarpetek czy rękawiczek, w związku z ograniczeniem czucia we wspomnianych obszarach ciała. Może wystąpić nadwrażliwość na ból i dotyk oraz osłabienie odruchów głębokich. Oczywiście symptomy dolegliwości mogą być różne, co zależeć może między innymi od tego, jak uszkodzone jest włókno nerwowe, czy też jaki proces chorobowy panuje w organizmie i jak zaawansowany jest.

Zazwyczaj przy polineuropatii pojawia się mrowienie lub drętwienie, ponadto pacjenci skarżą się na osłabione czucie (w tym upośledzone czucie bodźców cieplnych) i mniejszą siłę mięśniową. Polineuropatia czuciowa objawiać może się również bólami kończyn, ich kłuciem, paleniem lub pieczeniem, a także wskazywać mogą na nie parestezje. Polineuropatia ruchowa wiążę się natomiast z osłabieniem siły mięśniowej, w wyniku którego pojawia się niedowład bądź niezgrabność ruchowa. Osłabienie mięśni nie jest jedynym objawem – niekiedy może wystąpić całkowity zanik mięśni, a nawet zasłabnięcia lub omdlenia przy szybkim wstawaniu z pozycji leżącej. Dochodzić mogą tu także skurcze mięśni, a nawet problemy z chodem czy chwytem.

Trzeba również dodać, że niektóre rodzaje polineuropatii wiążą się z uszkodzeniem włókien autonomicznych, a to znów ma związek z unerwieniem narządów. Wówczas pacjenci mogą mieć na przykład problemy z układem pokarmowym (zaparcia/biegunki), problemy z oddawaniem moczu, zaburzenia akcji serca bądź potliwości, a nawet zawroty głowy z towarzyszącymi zasłabnięciami. Nie są tu także wykluczone zaburzenia czynności seksualnych i inne dolegliwości.

Przyczyny polineuropatii

Jak wspomniano wcześniej, polineuropatia objawy może dawać związane z czynnikami genetycznymi i nabytymi. Dolegliwość może pojawić się między innymi w związku z zatruciem (ołów, hexan, tal), ponadto może być efektem niedoboru witaminy B6, witaminy B1 czy B3. Polineuropatia przyczyny może mieć również związane z niektórymi chorobami. Zalicza się do nich m.in. toczeń oraz cukrzyca. Polineuropatia cukrzycowa objawy daje w postaci zaburzenia czucia bólu oraz temperatury, ponadto zauważalne jest odczuwanie bolesnych skurczy mięśni. Możemy również odczuwać mrowienie, ponadto neuropatia cukrzycowa objawy daje w postaci pieczenia stóp oraz dłoni.

Kolejną kwestią, która może przyczyniać się do wystąpienia polineuropatii, są niektóre nowotwory, a także zaburzenia autoimmunologiczne. Wspomnieć należy również o chorobie, jaką jest borelioza, gdyż ona również może przyczyniać się do pojawienia się objawów polineuropatii. Kolejną chorobą jest porfiria, a także amyloidoza (skrobiawica). Polineuropatia może być również efektem powikłań niektórych schorzeń, w tym między innymi grypy, półpaśca, cytomegalii, ospy, zakażenia wirusem HIV czy zapalenia wątroby typu B. Choroba może być również powodowana nadmiernym spożyciem alkoholu i uszkodzeniami wątroby. Polineuropatia obwodowa często spotykana jest u osób ze starszej grupy wiekowej, ponieważ pojawiają się wówczas coraz częstsze problemy zdrowotne oraz dodatkowe choroby.

Diagnostyka i leczenie polineuropatii

Gdy u pacjenta polineuropatia objawy daje niepokojące, konieczne może być przeprowadzanie odpowiednich badań, dlatego należy zgłosić się do lekarza w celu poszerzonej diagnostyki. Badania w tym przypadku zleca zwykle neurolog, do którego skierowanie otrzymać można od lekarza POZ. Zazwyczaj wykonuje się wówczas badanie, jakim jest elektromiografia (EMG), ponadto konieczna może być biopsja nerwów lub mięśnia, badania laboratoryjne krwi oraz moczu, EKG czy badania genetyczne, a także szereg badań dodatkowych, indywidualnie dobranych przez lekarza.

Jeśli zdiagnozowana zostanie u chorego polineuropatia, leczenie to w głównej mierze rehabilitacja ruchowa oraz terapia farmakologiczna. Stawia się na leki o różnym działaniu – zarówno działające przyczynowo, jak i te, które działają objawowo, łagodząc na dolegliwości jakie daje polineuropatia. Leki dobiera się oczywiście do rodzaju polineuropatii i nasilenia objawów, w zależności od zaleceń lekarza. Mogą to być np. leki na bazie glikokortykosteroidów, immunoglobulin i leki działające immunosupresyjnie, jeśli polineuropatia ma podłoże immunologiczne. W przypadku polineuropatii cukrzycowej podstawą jest odpowiedni sposób leczenia – m.in. leczenie przyczynowe, czyli stabilizacja poziomu cukru we krwi. Jeśli chodzi o fizykoterapię, właściwą drogą są ćwiczenia ruchowe oraz na masaż kończyn. Sprawdzić się mogą również treningi mięśni metodą EMS, ćwiczenia na poduszkach sensomotorycznych, a także antyprzykurczowe pozycje ułożeniowe oraz przestrzeganie zaleceń dotyczących stylu życia. Chodzi tutaj między innymi o noszenie bawełnianych skarpet oraz pantofli z miękką podkładką.

Polineuropatia – rokowania. Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Wielu pacjentów zapewne zastanawia się, czy polineuropatia jest uleczalna. Niestety polineuropatia objawy u niektórych może dawać przez całe życie, jednak nie oznacza to, że nie można walczyć z nią objawowo, łagodząc dolegliwości. Wdrożenie leczenia jest ważne również z tego powodu, by ograniczyć postęp choroby. Dobra wiadomość jest jednak taka, że niektóre postacie polineuropatii wiążą się z objawami, które mogą ustąpić całkowicie. Zawsze jednak podstawą jest jak najszybszy kontakt z lekarzem i wykrycie problemu w zarodku, zanim pojawią się jego powikłania. Z tego powodu warto badać się regularnie i konsultować z lekarzem wszelkie niepokojące zmiany swojego stanu zdrowia.

Potrzebujesz e-Recepty lub L4 ?               Zamów Teraz w 5 minut >

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.