Krążki antykoncepcyjne czy tabletki? Co wybrać?

Napisano 27.04.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 4 min.

Krążki antykoncepcyjne to jedna z metod zabezpieczania się przed ciążą. Jest to typ antykoncepcji hormonalnej, a ta uważana jest za wysoko skuteczną, jeśli chodzi o zapobieganie zapłodnieniu. Czy warto postawić na krążki dopochwowe antykoncepcyjne? Na czym polega ich stosowanie, co warto o nich wiedzieć, a także jakie są ich wady i zalety w porównaniu do tabletek antykoncepcyjnych? Która z tych metod wykazuje się większą skutecznością?

Czym jest i jak działa krążek antykoncepcyjny

Antykoncepcja hormonalna należy do najskuteczniejszych form ochrony przed poczęciem. Do tego typu hormonalnych metod zapobiegania ciąży zaliczyć można nie tylko tabletki antykoncepcyjne, ale również krążki dopochwowe antykoncepcyjne. Czym są krążki antykoncepcyjne i co warto o nich wiedzieć? Jest to przykład antykoncepcji długoterminowej, która w ostatnich latach zyskuje na popularności. Krążek antykoncepcyjny, czy też krążek dopochwowy lub ring, to specjalny pierścień antykoncepcyjny, który umieszczany jest w pochwie – jest on jednorazowego użytku, przy czym czas jego jednorazowego stosowania wynosi 21 dni. Pierścień ten jest bezbarwny i bezwonny, ponadto jest elastyczny i ma około 4 mm grubości i 5 cm średnicy. Na skutek ciepła z pochwy uwalnia on do organizmu odpowiednią dawkę hormonów, które mają chronić kobietę przed zapłodnieniem i zmniejszać tym samym ryzyko zajścia w ciążę. Substancjami czynnymi są tutaj pochodne estrogenu i progesteronu, czyli etynyloestradiol i etonogestrel. Hormony uwalniane przez ring wchłaniane są przez nabłonek pochwy, co prowadzi do hamowania owulacji, podobnie jak w przypadku tabletek antykoncepcyjnych. Działanie dodatkowe to zagęszczenie śluzu w szyjce macicy, co zapobiega przedostawaniu się plemników głębiej. Jeśli aplikacja krążków dopochwowych hamuje owulację, znacznie maleje ryzyko ciąży po stosunku (aczkolwiek nadal ono występuje, gdyż żadna metoda nie pozwala na 100% pewność skutecznej ochrony przed zapłodnieniem).

Krążek dopochwowy – jak założyć go poprawnie i kiedy to zrobić?

Podstawowa kwestia, gdy chodzi o krążek dopochwowy, to jak założyć go poprawnie. Trzeba wiedzieć, że nie jest tu konieczna wizyta u lekarza ginekologa, jak to jest w przypadku zakładania spirali. Do kupienia krążka antykoncepcyjnego w aptece potrzebna jest recepta, jednak możliwa jest nie tylko recepta online na tabletki antykoncepcyjne, ale i na ring, co jest znacznym ułatwieniem w tej sytuacji, gdyż po upływie ważności starej recepty nie jest konieczne robienie przerwy od antykoncepcji, gdy kontakt z lekarzem jest utrudniony (np. przez kolejki).

Kobieta może taki krążek antykoncepcyjny założyć samodzielnie, ponadto w odpowiednim czasie może go samodzielnie wyjąć i założyć nowy – sprawa wygląda podobnie jak zakładanie tamponów. Oczywiście kobieta powinna przed aplikacją dokładnie wymyć ręce, by uniknąć zakażenia, a następnie przed umieszczeniem krążka w pochwie, powinna lekko go ścisnąć. By umieścić go na miejscu, najłatwiej stanąć w rozkroku lub przykucnąć, ponadto niektórym kobietom wygodniej będzie, gdy jedną nogę umieszczą wyżej – np. oprą ją o wannę. Warto zaznaczyć, że niektórzy producenci dodają do opakowań specjalne aplikatory, które ułatwiają sprawę aplikacji osobom niedoświadczonym. Warto wiedzieć, że nie trzeba wkładać krążka głęboko, by mógł działać prawidłowo. Dobrze założony krążek dopochwowy powinien być ponadto niewyczuwalny i nie powinien powodować jakiegokolwiek dyskomfortu, a dodatkowo nie powinien pojawiać się ból po jego aplikacji.

W podobny sposób również (po odpowiednim czasie) usuwamy krążek dopochwowy. Kiedy zakładać go najlepiej? Ring zakłada się po raz pierwszy pierwszego dnia cyklu (pierwszego dnia krwawienia przy okresie) i zostawia w pochwie na 21 dni (trzy tygodnie). Możliwe jest także jego założenie w 2-5 dniu cyklu, jednak wówczas konieczne jest stosowanie prezerwatywy przez najbliższych 7 dni, jako dodatkowej metody antykoncepcji. Po czasie 21 dni od założenia krążek usuwamy i robimy przerwę 7-dniową na krwawienie z odstawienia, a następnie zakładamy nowy krążek dopochwowy. Ważne jest, by zakładać i usuwać ring o stałej porze (ten sam dzień tygodnia, ta sama godzina).

Krążek antykoncepcyjny – skutki uboczne

Przyjmowanie leków jakiegokolwiek typu wiązać może się z działaniem ubocznym, które jest niedogodne lub czasem szkodliwe dla zdrowia. Ważne zatem, by przed rozpoczęciem przyjmowania danego preparatu omówić z lekarzem swoje zdrowie i regularnie wykonywać podstawowe badania (np. krwi czy USG), których charakter wniesie więcej cennych informacji w wywiad medyczny. Trzeba pamiętać, że również gdy kobieta stosuje krążek antykoncepcyjny, skutki uboczne mogą się pojawić. Takie niepożądane objawy związane są z dostarczaniem do organizmu hormonów z zewnątrz, choć ze względu na mniejsze stężenie hormonów są one rzadsze i mniej intensywne niż przy tabletkach. Ze względu na mniejsze stężenia substancji czynnych, również obciążenie wątroby jest w tym przypadku mniejsze. Jakie mogą być skutki uboczne stosowania dopochwowych krążków antykoncepcyjnych? Zaliczyć można do nich między innymi wahania nastroju, spadek libido, bóle brzucha i głowy, tkliwość piersi, a także trądzik czy wzrost masy ciała. Ring może również powodować zapalenie pochwy z upławami, więc także na tego typu skutek uboczny należy się przygotować. Oczywiście o prawdopodobieństwie wystąpienia pewnych działań niepożądanych informuje producent w ulotce, którą zawierają krążki antykoncepcyjne. Nazwy dostępnych preparatów oraz ich sposób działania i skutki uboczne z pewnością omówi z Tobą lekarz w trakcie konsultacji.

Krążek kontra tabletki antykoncepcyjne – wady i zalety obu metod

Ring to alternatywa dla stosowania tabletek antykoncepcyjnych, jednak trzeba wiedzieć, że obie te metody mają swoje wady i zalety.

  • Krążek antykoncepcyjny jest przede wszystkim bezpieczny dla żołądka i jelit, ponadto jego stosowanie jest bardzo wygodne, gdyż nie trzeba pilnować codziennej regularności, jak w przypadku zażywania tabletek antykoncepcyjnych. Regularność jest oczywiście wymagana (co do dnia i godziny), jednak w tym przypadku ogranicza się to do włożenia krążka, wyjęcia go po 21 dniach i włożenia nowego po kolejnych 7 dniach.
  • Krążek antykoncepcyjny dostarcza do organizmu kobiety mniejszą dawkę hormonów niż tabletki antykoncepcyjne, a jednocześnie skuteczność jego działania jest wysoka. Sprawia to, że stosowanie ringów jest mniej obciążające dla organizmu i wiąże się z mniejszą ilością działań niepożądanych.
  • Przy stosowaniu krążka można dodatkowo stosować prezerwatywy męskie (np. by chronić się przed chorobami przenoszonymi drogą płciową), ale nie można stosować go wraz z kapturkiem naszyjkowym, diafragmą czy damską prezerwatywą.
  • Wadą stosowania krążków antykoncepcyjnych może być dla niektórych kobiet konieczność pilnowania, czy ring nie wypadł.
  • Niektóre kobiety, mimo prawidłowego zakładania krążka, odczuwają pewien dyskomfort, gdy znajduje się on w pochwie, ponadto w sporadycznych przypadkach jest on odczuwany (przez kobiety i ich partnerów) w czasie współżycia.
  • Zaletą stosowania krążka jest także bezpieczeństwo ochrony przed ciążą w czasie wymiotów czy biegunki.
  • Dla niektórych kobiet wadą obu tych rozwiązań może być to, że dostępne są one wyłącznie na receptę, jednak należy pamiętać, że możliwe jest otrzymanie recepty przez Internet na te preparaty, co znacznie redukuje niedogodności w tym zakresie.

Która z metod jest bardziej skuteczna – krążki antykoncepcyjne, czy tabletki?

Skuteczność dobrze założonego krążka dopochwowego jest bardzo wysoka, jednak trzeba tu ponownie zaznaczyć, że zależna jest ona od jego prawidłowego zakładania i wymieniania. Wskaźnik Pearla (informujący ile kobiet spośród 100 stosujących antykoncepcję zaszło w ciążę) w przypadku krążków antykoncepcyjnych wynosi 0,6 – 1,7, natomiast dla tabletek antykoncepcyjnych mieści się on w granicach 0,2-1,4. Na skuteczność metody mogą niekorzystnie wpływać niektóre leki i preparaty ziołowe, ponadto należy pilnować, by krążek nie wypadł, a jeśli tak się stanie, należy go umyć i jak najszybciej założyć ponownie, gdyż skuteczność jego działania wówczas może zostać zmniejszona.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.