Jak rozpoznać przepuklinę i z jakimi objawami zgłosić się do lekarza?

Napisano 19.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 4 min.

Przepuklina to schorzenie, którego objawy pod żadnym pozorem nie powinny być bagatelizowane, gdyż nieleczona może nie tylko być groźna dla zdrowia, ale również stanowić poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Wyróżnić można różnego typu przepukliny, jednak zazwyczaj ich powstawanie i część objawów są podobne. Podpowiadamy, jak rozpoznać przepuklinę i co należy zrobić w przypadku podejrzenia choroby. 

Co to jest przepuklina i jakie są jej rodzaje?

Prawdopodobnie każdy z nas przynajmniej raz w życiu spotkał się z terminem „przepuklina”. Co to jest tak właściwie i czy może być to groźne dla zdrowia? Przepuklina to nic innego jak przemieszczające się wewnątrz ciała tkanki lub narządy. Zmieniają swoją lokalizację i dostają się do miejsc, w których normalnie nie powinny występować, co nie pozostaje bez echa. Dzieje się tak w związku z otworem, który pojawia się w osłabionych powłokach. W normalnych warunkach warstwa powięziowo-mięśniowa utrzymuje narządy wewnętrzne na swoim miejscu. Jeśli jednak dojdzie do jej przerwania, dochodzi do przemieszczenia się narządów lub ich fragmentów, czyli do przepukliny. Nie jest to oczywiście proces natychmiastowy – zazwyczaj rozwija się powoli, a jego pierwsze symptomy mogą nie być wcale zauważalne. Niektóre rodzaje przepuklin częściej pojawiają się u kobiet, inne natomiast u mężczyzn. Są również przepukliny charakterystyczne dla wieku dziecięcego. 

Przepuklina to nazwa ogólna obejmująca szereg schorzeń o różnym umiejscowieniu i postaci. Przepukliny podzielić można na zewnętrzne i wewnętrzne. Jeśli narząd przemieści się wewnątrz ciała z jednej jamy do drugiej, pacjent ma przepuklinę wewnętrzną. Jeśli jednak dojdzie do przemieszczenia się narządu/tkanki pod skórę, mowa jest o przepuklinie zewnętrznej. Zazwyczaj objawy różnych typów przepuklin bywają podobne, tym bardziej warto wiedzieć, jak rozpoznać przepuklinę. Wyróżnić można między innymi przepuklinę brzuszną, pępkową i pachwinową, a także przepuklinę udową i przepuklinę kręgosłupa, a nawet przepuklinę rozworu przełykowego. Możliwa jest ponadto przepuklina podbrzuszna i nadbrzuszna, kroczowa i kulszowa, a nawet przepuklina okołostomijna, która wiąże się z operacjami. Postaci przepukliny jest znacznie więcej, czego należy mieć świadomość.

Leczenie przepukliny zazwyczaj kończy się zabiegiem chirurgicznym. Jeśli jednak pacjent nie może mieć z jakiegoś powodu wykonanego zabiegu, możliwe są również leki – np. środki zobojętniające kwas żołądkowy lub leki przeciwbólowe. Warto wówczas pamiętać, że możliwa jest recepta online, dzięki której każdorazowe kończenie się opakowania leku nie będzie zobowiązywać pacjenta do wizyty w placówce stacjonarnej. 

Czy przepuklina boli?

Zastanawiając się, jak rozpoznać przepuklinę, wielu pacjentów skupia się na jej charakterystycznych objawach, które mogłyby sugerować tylko na to schorzenie. Jak zaznaczono wcześniej, wszystkie typy przepuklin mają podobne objawy, choć oczywiście istnieją między nimi również nieznaczne różnice.  Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, czy przepuklina boli. Trzeba wiedzieć, że przy przepuklinie faktycznie jednym z objawów może być ból. Może być to między innymi ból związany z uciskaniem miękkiego guzka przepuklinowego, choć nie tylko. Ból może promieniować do innych okolic ciała, ponadto może być bardzo intensywny, a w związku z tym może utrudniać funkcjonowanie pacjenta. Dolegliwości bólowe przy przepuklinie często nasilają się przy wysiłku i aktywności, w tym nie tylko przy podnoszeniu ciężkich rzeczy, ale również w czasie napinania mięśni podczas kaszlu czy wypróżniania się. Z czasem dolegliwości bólowe się intensyfikują, więc nie warto zwlekać z kontaktem z lekarzem. 

W tym miejscu warto również wspomnieć, że występują przepukliny, które nie dają dokuczliwych objawów, więc pacjent może nawet nie wiedzieć, że je ma. Wówczas ból nie występuje, a problem może być wykryty przypadkowo – np. w czasie badania czy diagnostyki niepowiązanych zupełnie dolegliwości. 

Wczesne objawy przepukliny brzusznej.

Im wcześniej pacjent zgłosi się z objawami przepukliny do lekarza, tym lepiej, dlatego warto wiedzieć, jak rozpoznać przepuklinę na wczesnym stadium. Na początku pacjent może odczuwać jedynie dyskomfort, uczucie ciągnięcia lub ból w okolicy przepukliny, choć jeszcze nie będzie wiedzieć, że ją ma. Dolegliwości mogą nasilać się po wysiłku, aktywności fizycznej, podnoszeniu ciężkich rzeczy, a także przy zaparciach czy kaszlu. Zazwyczaj potem można już zaobserwować charakterystyczne wybrzuszenie w danym miejscu (np. w okolicy pępka, moszny, pachwiny). Może ono być widoczne tylko w niektórych pozycjach i zanikać w innych, może również powodować uczucie dyskomfortu oraz ból. Takie wybrzuszenie nazywane jest workiem przepuklinowym, a miejsce, w którym narząd lub jego fragment się przemieszcza to wrota przepukliny. 

Jak wspomniano wcześniej, objawy zwykle są podobne w różnych typach przepuklin, ale mają również czasem różnice. Wczesne objawy przepukliny brzusznej to na przykład oprócz uwypuklenia i bólu brzucha także wzdęcia, nudności i wymioty. Z czasem dojść może również do zatrzymania gazów i stolca. Bardzo groźna jest tzw. przepuklina uwięźnięta, która wiąże się z zaciśnięciem wnętrza worka jelita w miejscu pierścienia przepuklinowego. Jest to niebezpieczne, gdyż dochodzi wówczas do niedrożności jelit, a wtedy ryzyko zagrożenia życia jest bardzo wysokie. 

Jak wykryć przepuklinę? Diagnostyka.

Z niepokojącymi objawami należy zgłosić się do lekarza, gdyż on będzie najlepiej wiedzieć, jak rozpoznać przepuklinę i jakie działania wdrożyć w przypadku potwierdzenia przypuszczeń. Wiele osób zastanawia się, jak wykryć przepuklinę za pomocą badań. Przede wszystkim lekarz przeprowadzi z pacjentem wywiad medyczny, który już dużo może powiedzieć o przyczynie dolegliwości bólowych. Zapewne wykonane zostanie również badanie palpacyjne, podczas którego lekarz będzie próbować wykryć guz przepuklinowy. Konieczne będzie prawdopodobnie również badanie USG. Czasem (np. przy przepuklinach wewnętrznych) potrzebna jest ponadto szersza diagnostyka, w tym badanie rezonansem magnetycznym lub tomografia komputerowa. Lekarz może w niektórych przypadkach zdecydować także o konieczności wykonania RTG lub laparoskopii diagnostycznej. 

Sposób leczenia przepuklin dobiera się między innymi do ich rodzaju. W przypadku przepuklin brzusznych zazwyczaj kończy się na operacji. Może być to leczenie laparoskopowe, metoda napięciowa (zszywanie tkanek) lub beznapięciowa (siatki zabezpieczające wrota przepuklinowe). Lekarz może zalecić również specjalne ćwiczenia wzmacniające mięśnie, a także odpowiednio dobrane pasy przepuklinowe. Leki podaje się pacjentom, którzy z różnych przyczyn nie kwalifikują się do operacji. 

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.