Jak odetkać ucho i czy bezpiecznie jest robienie tego samemu w domu?

Napisano 27.09.2021 | Asystent Medyczny | Czas czytania: 4 min.

Uczucie zatkanego ucha to jedna z najczęstszych przyczyn konsultacji laryngologicznych. Przyczyny dyskomfortu w uchu bywają błahe i można z nimi poradzić sobie samodzielnie. Trzeba jednak mieć na względzie, że objawy towarzyszące zatkanym uszom mogą wiązać się ze schorzeniami wymagającym interwencji medycznej. Kiedy problem przytkanego ucha możemy rozwiązać domowymi sposobami, a kiedy powinniśmy zwrócić się o pomoc do specjalisty?

Przytkane ucho – objawy.

Uczucie zatkanego ucha to problem dość powszechny i z pozoru banalny. Przyczyną dolegliwości jest często czop woskowinowy, który blokuje światło przewodu słuchowego. Obecność woskowiny w uchu jest naturalna. Substancja ta zabezpiecza ucho, między innymi hamując przedostawanie się w głąb ucha drobnoustrojów. Problem pojawia się, gdy woskowina gromadzi się w uchu w nadmiarze. Taka sytuacja może być związana z działaniem ciśnienia atmosferycznego, stylem życia czy charakterem pracy – stosowanie słuchawek dousznych, przebywanie w pomieszczeniach zanieczyszczonych pyłami (np. podczas pracy na budowie czy hali) sprzyja zaleganiu woskowiny.

Wrażenie zatkania ucha może być także konsekwencją kataru czy wynikać z obecności wody w uchu np. po wizycie na basenie. W takiej sytuacji dyskomfort w uchu zwykle mija tak szybko jak się pojawił. Gorzej jeśli dolegliwość jest uporczywa, powraca lub towarzyszą jej niepokojące symptomy. W przypadku zatkanego ucha można odczuwać uczucie pełności ucha, pogorszenie słuchu i szum w uszach. Dodatkowo mogą pojawić się objawy takie jak pobolewanie, swędzenie ucha oraz zawroty głowy. Gdy symptomy są dokuczliwe lub nie ustępują po paru dniach, należy zwrócić się do lekarza. 

Zatkane ucho u dziecka – co robić?

Zatkane uszy są dość częstą dolegliwością u dzieci. Aby zapobiec powstawaniu czopów należy przede wszystkim pamiętać o właściwej higienie uszu. Pomocne w profilaktyce są m.in. preparaty pielęgnacyjne na bazie oliwy z oliwek lub parafiny. Jeśli mimo wszystko dojdzie do zatkania ucha u dziecka, istotne jest by nie usuwać całej woskowiny, a jedynie jej nadmiar. W tym celu wystarczy oczyścić małżowinę uszną wodą z dodatkiem łagodnego mydła. Po zabiegu należy dokładnie i delikatnie osuszyć uszy.

Odetkanie uszu w domu – jak to robić bezpiecznie?

Najlepszym domowym sposobem na zatkane ucho jest profilaktyka, a więc dbanie o higienę uszu. Przewód słuchowy nie produkuje nadmiaru woskowiny, jeśli będzie dobrze nawilżony. Prostym sposobem na pielęgnację uszu jest stosowanie naturalnych olejków, takich jak oliwa z oliwek.

Jeśli mimo wszystko dojdzie do zatkania ucha woskowiną, nie należy próbować czyścić czy tym bardziej udrożniać ucha za pomocą patyczków kosmetyczny. W ten sposób możemy jeszcze bardziej wepchnąć woskowinę w głąb kanału słuchowego lub nieumyślnie uszkodzić ucho (np. uszkodzenie błony bębenkowej, co może skutkować pogorszeniem słuchu). Aby bezpiecznie oczyścić uszy i odetkać je, najlepiej sięgnąć po przeznaczone do tego preparaty apteczne. 

Problem z zatkanym uchem – kiedy udać się do laryngologa?

Zatkane ucho może być przemijającym symptomem związanym nagłą zmianą ciśnienia zewnętrznego (np. podczas lotu samolotem) czy dostaniem się wody do ucha (np. podczas kąpieli), ale może być też związane z poważnymi problemami wymagającymi konsultacji lekarskiej. Jeśli przyczyną zatkanego ucha jest czop woskowinowy, lekarz w celu udrożnienia ucha może zastosować metody takie jak: irygacja (płukanie), zastosowanie środków rozpuszczających złogi, manualne usuwanie czopu za pomocą specjalistycznych narzędzi.

Okoliczności wymagające zachowania szczególnej ostrożności przy usuwaniu woskowiny, w przypadku których lepiej od razu zgłosić się do laryngologa w celu uniknięcia ewentualnych powikłań:

  • aktywne zapalenie przewodu słuchowego, ucha środkowego lub zewnętrznego,
  • perforacje błony bębenkowej (np. po przebyta barotraumie lub po operacji ucha),
  • cukrzyca,
  • niewydolność nerek lub wątroby,
  • stosowanie leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych,
  • małopłytkowość, hemofilia,
  • stan po przeszczepieniu narządu,
  • stan po radioterapia okolicy głowy i szyi,
  • terapia immunosupresyjna,
  • chemioterapia,
  • HIV/AIDS,
  • zwężenie kanału słuchowego, wyrośla kostne.

Kontakt ze specjalistą laryngologiem jest również wskazany, gdy uczucie zatkanego ucha utrzymuje się przez okres trzech dni oraz gdy towarzyszą temu inne niepokojące symptomy, szczególnie takie jak ból, obrzęk, szumy w uchu, zawroty głowy czy nagłe pogorszenie słuchu. W takiej sytuacji niezbędne będą dodatkowe badania diagnostyczne mające na celu ustalenie przyczynę objawów. Jeśli poczuciu przytkania ucha, towarzyszy bolesność, obrzęk oraz wysięk ropny, konieczne może być zastosowanie leków pozwalając na zwalczenie stanu zapalnego. W przypadku, gdy zalecane będzie stosowanie leków na receptę, pacjent może skorzystać z konsultacji lekarskiej online. Recepta online może być zrealizowana w dowolnej aptece w Polsce.

Domowe sposoby na odetkanie ucha z woskowiny.

Nadmiar woskowiny można usunąć z ucha samodzielnie za pomocą przeznaczonych do tego preparatów, które można nabyć w aptece. Są to wodne lub oleiste środki, zwykle w formie kropli lub sprayu, które pomagają rozpuścić zalegające złogi wosku. Decydując się na produkty apteczne należy przed użyciem zapoznać się z treścią ulotki, aby wykluczyć ewentualne  przeciwwskazania.

Zatkanego ucha nie należy oczyszczać mechanicznie za pomocą patyczków kosmetycznych. Takie działanie może skończyć się wepchnięciem czopa w głąb kanału usznego oraz ryzykiem mechanicznego uszkodzenia ucha.

Sposoby na odetkanie ucha z wody.

Woda w uchu jest przyczyną dyskomfortu i bólu, a niekiedy może doprowadzić do infekcji i poważnych stanów zapalnych. Do zatkania ucha wodą najczęściej dochodzi w czasie kąpieli w basenie, w morzu, nad jeziorem, jak również podczas zwykłej kąpieli wannie czy pod prysznicem. Aby pozbyć się nadmiaru wody z ucha, wystarczy przechylić głowę w kierunku ramienia tej samej strony co ucho i delikatnie pociągnąć za małżowinę uszną. To spowoduje odetkanie ucha, wypłynięcie wody i uczucie ulgi. Jeśli nie nastąpi poprawa, należy czynność powtórzyć.

Warto dodać, że zalegająca woda w uchu (np. po pływaniu) może zwiększać ryzyko infekcji i zapalenia ucha. Z racji tego, że dolegliwości sprzyjając częste kąpiele, nazywana jest ona potocznie uchem pływaka. Aby zapobiec bolesnej przypadłości, należy po pływaniu czy kąpieli osuszać uszy ręcznikiem i jeśli jest taka potrzeba – usuwać z nich wodę (zgodnie z wcześniejszymi wskazówkami). Pomocne w zapobieganiu dolegliwości mogą być również dostępne w aptekach specjalne preparaty osuszające i zakwaszające (pomagające przywrócić prawidłowe pH skóry ucha).

Jak odetkać ucho przy zapaleniu ucha.

Podczas zapalenia ucha usuwanie woskowiny wymaga szczególnej ostrożności. W takiej sytuacji konieczny będzie kontakt z lekarzem specjalistą. Wizyta w gabinecie laryngologicznym pozwoli na bezpieczne usunięcie woskowiny, a także uniknięcie ewentualnych powikłań związanych z niewłaściwie samodzielnym wykonanym zabiegiem.

Domowe sposoby na zatkane ucho od kataru.

Przyczyną zatkanego ucha podczas kataru jest obrzęk błony śluzowej nosa, który oddziałuje na przewód słuchowy. Taki efekt jest prawdopodobny szczególnie w przypadku przedłużającego się przeziębienia i rozwijającej choroby. Z problemem można sobie poradzić stosując lekarstwa dostępne w aptece, jak i domowe sposoby, takie jak chociażby inhalacje z dodatkiem olejków eterycznych (m.in. miętowego czy eukaliptusowego) lub ziół (np. szałwia, rumianek).

Prostą i szybką metodą przynoszącą ulgę jest nabranie powietrza, zatkanie nosa opuszkami palców, a następnie powolne wypuszczanie powietrza (a w zasadzie wypychanie powietrza przez zatkany palcami nos) i na koniec przełknięcie śliny. Ten sposób pomaga odetkać zarówno nos, jak i uszy.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.