Gradówka — czym jest i jak ją leczyć? Przyczyny powstania.

Napisano 27.10.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 3 min.

Gradówka jest zmianą na oku, która często bywa mylona z jęczmieniem. Jest to jednak zupełnie inna dolegliwość. Jej powstawanie wiąże się z zablokowanymi ujściami gruczołów łojowych i tworzącym się tam stanem zapalnym. Guzek zazwyczaj nie jest bolesny, jednak nie powinno się go lekceważyć. Co należy wiedzieć o gradówkach i ich powstawaniu? Kiedy koniecznie trzeba udać się z nimi do okulisty i dlaczego? Na czym polega leczenie gradówek? Informacje na ten temat zebraliśmy poniżej.

Czym jest gradówka?

Pojęcie „gradówka” dotyczy przewlekłego stanu zapalnego gruczołów łojowych o charakterze miejscowym. Problem dotyczy okolic oka, gdzie zlokalizowane są tzw. łojowe gruczoły Meiboma. Powstający w tym miejscu guzek ma charakter ropno-krwisty. Możliwa jest zarówno gradówka na powiece górnej, jak i na dolnej. Problem może dotyczyć nie tylko dorosłych – gradówka u dziecka również jest możliwa. Należy wiedzieć, że wówczas nie powinno się działać na własną rękę, tylko w pierwszej kolejności skierować swoje kroki do okulisty. Gdy dziecko ma tendencję do pojawiania się gradówek, należy szczególnie dopilnować higieny jego oczu, by uniknąć zapychania się gruczołów.

Jak powstaje gradówka?

Gradówka na oku pojawia się, ponieważ dochodzi do zaczopowania ujść gruczołów łojowych w okolicy oka. Zamknięcie tych gruczołów sprawia, że łój nie ma ujścia, więc gromadzą się jego złogi. Efektem jest pojawianie się stanu zapalnego, przez co w danym miejscu pojawia się niewielki, twardy guzek.

Zapalenie gruczołu Meiboma wymagać może stosowania antybiotyków. W wyniku zapalenia na części powieki pojawia się guzek, który nie tylko sprawia, że oko wygląda nieestetycznie, ale również może dawać powikłania. W przypadku trudności z dostaniem się do specjalisty „od ręki” recepta przez internet może okazać się bardzo praktycznym rozwiązaniem, gdyż umożliwia szybki dostęp do leku, bez konieczności rezerwacji wizyty u lekarza z dużym wyprzedzeniem i oczekiwania na nią tygodniami.

Objawy gradówki.

Gdy u pacjenta pojawia się gradówka na oku, mowa o guzku w okolicy zaczopowanych ujść gruczołów łojowych. Guzek ten jest zazwyczaj bezbolesny lub jego bolesność jest niewielka. Zanim pojawi się gradówka, pacjenci często odczuwają objawy towarzyszące, w tym między innymi zmęczenie oczu, ich pieczenie czy swędzenie, a nawet uczucie piasku w oku. Możliwe jest również pojawianie się wydzieliny na oku po nocy.

Zdarza się, że pacjenci nie wiedzą, czy pojawia się u nich gradówka czy jęczmień. Jeśli chodzi o temat „gradówka a jęczmień”, należy wiedzieć, że nie są to jednak podobne dolegliwości. W początkowym stadium gradówka może nieco przypominać jęczmień, jednak to właśnie między innymi bolesność pozwala odróżnić gradówkę od jęczmienia. Jęczmieniowi towarzyszy ponadto zaczerwienienie i obrzęk, a często również ograniczenie pola widzenia. Warto jednak wiedzieć, że jęczmień może przyczynić się do powstania gradówki. Przejście jęczmienia w postać przewlekłą wiąże się z powstawaniem zapalnego guzka na powiece.

Skąd bierze się gradówka?

Zmiana na powiece, jaką jest gradówka, powstaje często, gdy pacjent ma przesuszone oczy i rzadko mruga. Ciężko wówczas uchronić się przed ich pocieraniem dłońmi, a te są siedliskiem wielu bakterii, w tym także gronkowców, które odpowiadają za większość guzków zapalnych powiek. Rzadkie mruganie sprawia, że wydzielina łojowa rzadziej wydostaje się na zewnątrz i zatrzymywana jest w gruczołach tarczkowych, co sprzyja powstawaniu złogów. Stąd już tylko krok do tego, by powstała gradówka wewnątrz oka. Warto dodatkowo wiedzieć, że guzki tego typu częściej pojawiają się u osób zmagających się z niektórymi chorobami skóry, w tym np. łojotokowym zapaleniem skóry. Problem ten dotyczy również pacjentów z wadami wzroku, które nie są odpowiednio korygowane.

Leczenie gradówki – jak przebiega?

Gdy u pacjenta pojawi się gradówka, nie powinien on zwlekać z kontaktem z lekarzem, ponadto powinien uzbroić się w cierpliwość, gdyż jej leczenie wymaga czasu. Co prawda nieleczona gradówka może samoistnie zaniknąć, jednak może zająć to dość długo. Czy gradówka może pęknąć samoczynnie? Często właśnie w ten sposób gradówki się oczyszczają, jednak nie zawsze dochodzi do tego samoczynnie, a wówczas konieczna jest interwencja specjalisty.

Gdy w grę wchodzi gradówka, usuwanie zmiany zapalnej można nieco przyspieszyć, stawiając na ciepłe okłady z rumianku lub zielonej herbaty oraz delikatny masaż okolic oka przeprowadzany kilka razy dziennie. Sprawi to, że wydzielina się upłynni i łatwiej będzie jej wydostać się na zewnątrz. Należy przygotować się również na to, że lekarz może przepisać pacjentowi również odpowiednio dobrane leki. Mowa między innymi o maści z antybiotykiem lub maściach antybiotyko-sterydowych, a także kroplach do oczu. W poważniejszych przypadkach skończyć może się również na antybiotykoterapii doustnej bądź zastrzykach z lekiem bezpośrednio do guza. Na tym również nie koniec. Gradówka o nasilonych objawach może wymagać interwencji chirurgicznej, która polegać będzie na nacięciu ropnia i łyżeczkowaniu go w celu oczyszczenia z zalegającej w jego wnętrzu wydzieliny.

Czy gradówka jest zaraźliwa?

Wielu pacjentów, u których pojawia się już niewielki guzek na powiece, obawia się, czy gradówka jest niebezpieczna. Należy wiedzieć, że zazwyczaj nie stanowi ona większego problemu, ponadto zazwyczaj guzki ulegają samoleczeniu z czasem. Jeśli jednak zmiany chorobowe nie wchłoną się samoczynnie, a wręcz będą się nasilać, wówczas konieczna jest interwencja okulistyczna, a nawet zabieg operacyjny, gdyż zmiana może przyczynić się do dolegliwości bólowych oka, a nawet pogorszenia ostrości widzenia. Nie wolno pod żadnym pozorem próbować natomiast samodzielnego przebijania gradówki, jej naciskania czy wręcz wyciskania. Zazwyczaj wiąże się to bowiem z zaostrzeniem stanu zapalnego i znacznym wydłużeniem leczenia. Pozostaje jeszcze kwestia możliwego zarażenia się gradówką. Ze względu na to, że jest to zmiana związana ze stanem zapalnym wywołanym przez zakażenie bakteryjne (zazwyczaj gronkowiec), gradówką można zatem się zarazić.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.