Antykoncepcja po porodzie – kiedy zacząć i jaką metodę wybrać?

Napisano 23.04.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 4 min.

Narodziny dziecka to ważny moment w życiu każdej kobiety, a także wiele zmian w życiu, na które należy być gotowym. Powrót do wcześniejszego rytmu życia zajmuje nieco czasu, a jeśli kobieta chce skupić się na niemowlęciu i nie planuje w najbliższym czasie kolejnej ciąży, powinna wdrożyć odpowiednią metodę antykoncepcji. Podpowiadamy, kiedy antykoncepcja po porodzie powinna być stosowana i jaka antykoncepcja po porodzie będzie najlepsza.

Antykoncepcja po porodzie – kiedy zacząć?

Jeśli nie chcemy zajść szybko w kolejną ciążę, bardzo ważna jest antykoncepcja po porodzie. Kiedy zacząć ją przyjmować? Czas rozpoczęcia stosowania antykoncepcji po porodzie uzależniony jest przede wszystkim od rodzaju porodu oraz sposobu karmienia dziecka, gdyż niektóre środki nie mogą być przyjmowane, gdy trwa laktacja. Temat ten najlepiej omówić z ginekologiem już pod koniec połogu, gdyż organizm każdej kobiety jest inny i w innym czasie wraca do płodności. Trzeba wiedzieć, że gospodarka hormonalna kobiety zmienia się po porodzie i uzależniona jest między innymi od sposobu karmienia dziecka. Kobiety, które nie karmią swojego dziecka naturalnie, zwykle wracają do płodności i miesiączki już około 6-8 tygodnia po porodzie, choć są również przypadki, gdy owulacja nie pojawia się po ciąży znacznie dłużej (lub pojawia się szybciej). W przypadku kobiet karmiących piersią, czas ten może się opóźnić nawet do 20 tygodnia po narodzinach dziecka (lub później), choć nie jest to regułą, ponieważ u niektórych kobiet płodność wraca do normy znacznie szybciej, mimo regularnego karmienia naturalnego.

Płodność a karmienie piersią

Warto wiedzieć, że karmienie naturalne sprawia, że kobieta przechodzi w tzw. czas niepłodności laktacyjnej. W tym czasie teoretycznie chroniona jest ona przed zajściem w kolejną ciążę przez własny organizm. Wiąże się to przede wszystkim z dużym stężeniem prolaktyny we krwi. Działanie prolaktyny jest niezbędne do prawidłowej pracy gruczołów mlekowych. Hormon ten wydzielany jest w dużych ilościach przez przysadkę mózgową i nie tylko pobudza kobiece gruczoły mleczne do intensywnej pracy, ale również naturalnie blokuje produkcję LH i FSH, co wstrzymuje dojrzewanie pęcherzyka Graafa. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie jest to w 100% pewna metoda ochrony przed ciążą – wystarczy, że wydłuży się z jakiejś przyczyny przerwa między karmieniami maluszka lub pojawi się inny czynnik zaburzający produkcję prolaktyny, a kobieta może wrócić do płodności, mimo karmienia piersią.

Warto również zdawać sobie sprawę z tego, że w czasie rozszerzania diety maluszka, co zwykle następuje po około 6 miesiącach, skuteczność ochrony laktacyjnej maleje, gdyż zmniejsza się częstotliwość karmienia dziecka, a w związku z tym maleje produkcja prolaktyny. Ryzyko powrotu do płodności rośnie tu bardzo mocno, więc jeśli kobieta nie planuje kolejnej ciąży, bezpieczne będzie wdrożenie antykoncepcji mechanicznej lub hormonalnej, która nie zawiera hormonów ingerujących w laktację (jeśli przez najbliższe miesiące, w trakcie przyjmowania tych środków, kobieta zamierza kontynuować naturalne karmienie dziecka czy dzieci).

Jaka antykoncepcja po porodzie?

Nie chcesz rezygnować ze współżycia, ale kolejne dziecko w przeciągu najbliższych miesięcy czy lat nie wchodzi w grę? Konieczne będzie stosowanie antykoncepcji. Wiele kobiet zastanawia się jaka antykoncepcja po porodzie sprawdzi się najlepiej i zdania w tym przypadku są dość podzielone, co jest naturalne, gdyż każda kobieta jest inna oraz ma inne potrzeby, wymagania i predyspozycje. Jeśli chodzi o metody antykoncepcyjne po porodzie, możesz postawić zarówno na metody mechaniczne (jak np. prezerwatywa), jak i hormonalne. Jaka antykoncepcja będzie najlepsza po porodzie? Nie jest tu oczywiście polecany raczej stosunek przerywany, który nie należy do skutecznych metod ochrony przed ciążą. Po porodzie, w tym zwłaszcza u młodej matki, która karmi piersią, może również nie sprawdzić się kalendarzyk cyklu, czyli metoda termiczno-objawowa, gdyż zaburzać wyniki będzie zmieniona w tym czasie gospodarka hormonalna. Można natomiast jak najbardziej rozważyć antykoncepcję mechaniczną różnego rodzaju, ponadto alternatywną metodą są również dostępne wkładki domaciczne lub antykoncepcja hormonalna dobrana przez lekarza ginekologa, w tym szczególnie antykoncepcja doustna, ale i plastry, zastrzyk antykoncepcyjny czy implanty. Warto wiedzieć, że istnieje opcja, którą jest recepta online na tabletki antykoncepcyjne, dzięki której nie trzeba zostawiać maluszka w domu, by udać się na wizytę stacjonarną wyłącznie po receptę.

Jakie tabletki antykoncepcyjne dla mam, które nie karmią naturalnie?

Kobiety, które nie karmią dziecka piersią, mogą po porodzie stosować zarówno antykoncepcję jednoskładnikową (jeśli lekarz stwierdzi na podstawie dostępnych mu danych lub badań, że będzie ona korzystniejsza), jak i tabletki dwuskładnikowe dobrane przez lekarza. Warto zaznaczyć, że często są przypadki, kiedy antykoncepcja po porodzie jest inna niż przed porodem. Dzieje się tak dlatego, że tabletki antykoncepcyjne zażywane przed porodem, przy których kobieta czuła się dobrze i nie narzekała na skutki uboczne, mogą po porodzie okazać się już nieodpowiednie i konieczna będzie zmiana preparatu na inny.

Tabletki antykoncepcyjne a karmienie piersią

Jeśli kobieta karmi piersią, powinna zabezpieczać się tak, by nie zaburzyć laktacji i nie wpłynąć na ilość czy jakość wytwarzanego pokarmu. Mama karmiąca nie powinna w związku z tym przyjmować dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych. Alternatywą są tutaj mini pigułki, czyli tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe, które nie zaburzają laktacji. Tabletki jednoskładnikowe w składzie zawierają wyłącznie syntetyczny progesteron (np. progestagen) – nie ma tu estrogenów, które mogłyby negatywnie wpłynąć na laktację i przeniknąć do mleka. Tego typu tabletki sprzedawane są w blistrach zawierających 28 dawek na 28 dni cyklu – przyjmuje się 1 tabletkę dziennie o stałych porach i nie robi się przerwy przed otwarciem nowego opakowania, tylko po zakończeniu jednego opakowania zaczyna się kolejnego dnia opakowanie kolejne.

Jaką metodę antykoncepcji wybrać w czasie połogu?

Powrót do aktywności seksualnej po porodzie zależny jest od wielu czynników i jest sprawą dość indywidualną. Oczywiście jednym z ważnych kryteriów jest sam poród, a raczej jego rodzaj – po cesarskim cięciu powrót do zdrowia i seksu jest zwykle łatwiejszy niż po porodzie naturalnym (np. gdy dochodzi do pęknięcia czy nacięcia krocza), choć i w tym przypadku blizna może powodować pewien dyskomfort. Istotna jest jednak nie tylko kondycja fizyczna kobiety, ale i jej zdrowie psychiczne, z czym w pierwszych tygodniach po porodzie bywa różnie. Najczęściej zaleca się, by kobieta wstrzymała się od seksu na okres połogu, czyli przez pierwsze 6-8 tygodni po porodzie, aż do kontrolnego badania u ginekologa – w związku z zalecaną wstrzemięźliwością seksualną nie jest zatem wówczas potrzebna żadna metoda antykoncepcji. Zdarza się jednak, że pary decydują się na współżycie szybciej – np. już 4 tygodnie po porodzie. To wybór indywidualny i jeśli ginekolog po badaniu nie stwierdzi przeciwskazań do seksu i potwierdzi gotowość fizyczną kobiety na współżycie, stosunek seksualny jest możliwy, ale trzeba pamiętać o wdrożeniu zabezpieczenia. Przed zakończeniem połogu nie jest jednak zalecana antykoncepcja hormonalna, więc na początek lepiej postawić na zabezpieczenie mechaniczne, a dopiero po okresie połogu, po konsultacji z lekarzem, przejść na tabletki antykoncepcyjne.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.