Amantadyna – wielokierunkowe działanie i zastosowanie leku

Napisano 28.04.2021 | Medyczny Asystent | Czas czytania: 5 min.

Amantadyna to lek o wielokierunkowym działaniu, który stosowany jest między innymi w profilaktyce i leczeniu grypy typu A, a także przy łagodzeniu objawów parkinsonowskich. Swoją popularność zawdzięcza tym, że aktualnie prowadzone są badania kliniczne nad amantadyną i zasadnością jej stosowania u pacjentów zmagających się z Covid-19. Co konkretnie warto wiedzieć o tym leku? Jaki jest mechanizm jego działania, wskazania, przeciwskazania, dawkowanie oraz skutki uboczne? Gdzie można kupić lek amantadyna oraz ile on kosztuje? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej.

Czym jest amantadyna ?

W ostatnim czasie bardzo głośno zrobiło się o amantadynie, dlatego podpowiadamy, co to za lek amantadyna, a także w jakich sytuacjach jest stosowany i kiedy nie powinien być stosowany. Amantadyna jest związkiem chemicznym z grupy amin, będącym pochodną związku, jakim jest adamantan (w skrócie i bardzo dużym uproszczeniu: amantadyna = adamantan + grupa aminowa). Lek ten dostępny jest w sprzedaży od 1966 roku i na samym początku przeznaczony był do stosowania w profilaktyce grypy azjatyckiej, by z czasem stać się lekiem stosowanym w przypadku leczenia grypy typu A, a także lekiem, który wykazuje skuteczne działanie w przypadku łagodzenia objawów parkinsonowskich.

Wiele osób zastanawia się, gdzie kupić lek amantadyna. Trzeba wiedzieć, że preparaty z amantadyną można kupić w polskich aptekach wyłącznie po okazaniu ważnej recepty, czyli recepty wystawionej przez uprawnionego lekarza. W tym przypadku możliwa jest także recepta przez internet, jeśli zaistnieją uzasadnione wskazania do jej wystawienia. To wygodne rozwiązanie, gdy pacjent czuje się źle lub nie ma możliwości dostania się na czas na stacjonarną wizytę lekarską, a zależy mu na maksymalnie szybkim przyjęciu leku. Aby otrzymać e-receptę online na lek z amantadyną wystarczy wypełnić formularz medyczny dostępny na stronie wiarygodnego podmiotu medycznego. Taki formularz medyczny zawierać będzie niezbędne pytania, dzięki którym lekarz będzie mógł zapoznać się z historią zdrowotną pacjenta, jego chorobami (w przeszłości, aktualnie i tymi, które mają duże prawdopodobieństwo pojawienia się w przyszłości), lekami, które zażywa, uczuleniami itp. W takim formularzu medycznym uzupełnia się nie tylko swoje dane medyczne, ale również należy podać swoje dane osobowe, co jest konieczne, by recepta mogła zostać wystawiona. Jeśli po analizie formularza medycznego lekarz nie stwierdzi przeciwskazań do zażywania preparatu z amantadyną i jednocześnie stwierdzi zasadność jego stosowania przez pacjenta, wypisze receptę, która trafi do pacjenta SMS-em oraz mailem. Taka recepta jest legalna i może być bez problemu zrealizowana w aptece, która posiada lek z amantadyną na stanie. Warto wcześniej podzwonić po aptekach z pytaniem o dostępność środka, co pozwoli zaoszczędzić sporo czasu na jeżdżeniu od apteki do apteki. Na miejscu wystarczy podać farmaceucie otrzymany kod SMS oraz swój numer PESEL, ponadto możliwe jest podanie farmaceucie do przeskanowania kodu kreskowego, który wysyłany jest w wiadomości mailowej (na wydruku e-recepty PDF).

Ile kosztuje lek amantadyna w aptece? Zależne jest to od rodzaju środka, gdyż w Polsce kupić można Amantix, czyli lek, którego substancją aktywną jest siarczan amantadyny, a także Viregyt-K, którego substancja czynna to chlorowodorek amantadyny. Środki te różnią się ceną również zależnie od apteki. Amantix nie jest refundowany, natomiast Viregyt może być refundowany w niektórych przypadkach.

Zastosowanie amantadyny

Amantadyna jest substancją czynną o wielokierunkowym działaniu:

  • Wykorzystywana jest dzisiaj w medycynie najpowszechniej w przypadku łagodzenia objawów schorzeń neurologicznych, m.in. w przypadku choroby Parkinsona, a także w przypadku objawów parkinsonowskich, które nie są bezpośrednio powiązane z tym schorzeniem i występują np. jako działanie niepożądane stosowania pewnych leków, w tym zwłaszcza środków przepisywanych w przypadku leczenia niektórych chorób psychicznych. Wykazuje ona działanie w przypadku drżenia i sztywności mięśni, a także w przypadku zaburzeń czynności ruchowych, w tym zarówno w przypadku hipokinezji (zmniejszenie czynności ruchowej), jak i w przypadku akinezji (bezruch).
  • Środki z amantadyną stosuje się również w przypadku zwalczania wirusa grypy typu A.
  • Leki z amantadyną stosuje się także przy stwardnieniu rozsianym, a także w przypadku ostrych uszkodzeń mózgu.
  • W warunkach szpitalnych stosuje się ponadto amantadynę w przypadkach zaburzeń stanu świadomości o różnorakim pochodzeniu.
  • Istnieją doniesienia medycyny, że substancja czynna, jaką jest amantadyna, może wykazywać skuteczność w przypadku leczenia Covid-19. Doniesienia te nie są jeszcze na tym etapie potwierdzone wiarygodnymi wynikami badań, jednak warto wiedzieć, że trwają aktualnie badania kliniczne nad amantadyną i zasadnością stosowania środków zawierających taką substancję czynną w przypadku walki z Covid-19. Finansowane są one przez Agencję Badań Medycznych, a projekt ten realizują ośrodki zlokalizowane w Polsce. Jeśli chodzi o badania kliniczne, amantadyna nie ma jeszcze oficjalnych rekomendacji do stosowania przy koronawirusie, a na wiarygodne wyniki prowadzonych nadal badań klinicznych trzeba będzie jeszcze poczekać.

Działanie amantadyny – w leczeniu jakich schorzeń jest używana?

Jak wspomniano wyżej, amantadyna na receptę to lek o działaniu przeciwwirusowym i dopaminergicznym. Substancja ta stosowana jest głównie w przypadku chorych na Parkinsona lub mających objawy parkinsonowskie, a także w zapobieganiu i terapii infekcji grypy typu A (konkretne obszary zastosowania i potencjalne obszary zastosowania wymieniono powyżej). Ze względu na swoje działanie przeciwwirusowe, amantadynę przepisuje się w przypadku grypy typu A – substancja ta hamuje bowiem replikację (namnażanie się) wirusów, przez co choroba nie może postępować. Hamowanie to związane jest z blokowaniem pompy protonowej w białku M2, które należy do wirusa grypy typu A. Jeśli chodzi o działanie amantadyny w przypadku schorzeń neurologicznych, mechanizm opiera się na uwolnieniu dopaminy poprzez blokowanie receptorów glutaminianowych. Jest to bardzo ważne, gdyż dopamina jest neuroprzekaźnikiem biorącym udział w pobudzaniu ośrodkowego układu nerwowego, więc w ten sposób amantadyna łagodzi objawy parkinsonowskie.

Jak dawkować amantadynę?

Wiesz już, co to jest za lek amantadyna, ale jak powinno się go dawkować, by był nie tylko skuteczny, ale i bezpieczny dla organizmu? Należy wiedzieć, że dawkowanie amantadyny ustala lekarz indywidualnie, w oparciu o stan zdrowia pacjenta, zależnie od nasilenia jego objawów, a także biorąc pod uwagę tolerancję leku przez organizm pacjenta. Zwykle leczenie rozpoczyna się od niewielkich dawek leku, a następnie się je stopniowo zwiększa, by osiągnąć pożądaną skuteczność działania. Inne dawkowanie dotyczy choroby Parkinsona, a inne stosowane jest w przypadku grypy typu A, ponadto istotny jest tutaj także wiek pacjenta, a także ewentualne dodatkowe czynniki, które lekarz weźmie pod uwagę, znając historię medyczną pacjenta. Ustalonej przez lekarza dawki leku nie można zmieniać na własną rękę, gdyż może być to niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjenta.

Przeciwwskazania, stosowanie oraz skutki uboczne amantadyny

Pacjenci nie powinni stosować amantadyny na własną rękę, choć doniesienia co do jej skuteczności mogą być zachęcające. Pamiętać należy, że tego typu produkty nie są dedykowane każdemu, a lista przeciwskazań do ich zażywania oraz lista działań niepożądanych, które mogą (z różnym prawdopodobieństwem) pojawić się w trakcie terapii, są bardzo długie. Również przedawkowanie amantadyny, o co łatwo, gdy nie stosujemy jej zgodnie z zaleceniami lekarza, może być niebezpieczne, a nawet prowadzić do zgonu.

Przeciwskazania do zażycia amantadyny

Jeśli chodzi o przeciwskazania do zażywania leków z amantadyną, w pierwszej kolejności należy wspomnieć o pacjentach zmagających się z chorobami serca, nerek i wątroby oraz z chorobą wrzodową żołądka, a także o osobach cierpiących na padaczkę i ciężką psychozę. Należy do tej grupy dodać również osoby uczulone na amantadynę i na pozostałe składniki pomocnicze znajdujące się w lekach z amantadyną. Substancja ta nie powinna ponadto być stosowana u kobiet w ciąży, kobiet, które ciążę planują w najbliższym czasie, a także u kobiet, które karmią swoje dziecko naturalnie. Nie jest to także środek do stosowania u dzieci poniżej 5 roku życia (ryzyko hipotermii). Na tym również nie koniec, ponieważ pacjent powinien poinformować lekarza również, jeśli ma objawy lub rozpoznano u niego przerost prostaty, wrodzoną nietolerancję glukozy lub galaktozy, a także jaskrę.

Amantadyna a inne leki

Należy ponadto zachować szczególną ostrożność, jeśli lek z amantadyną ma być przyjmowany razem z innymi produktami leczniczymi, gdyż mogą powstawać tu różnego rodzaju interakcje, w tym nasilenie działań niepożądanych niektórych leków. Szczegółowa lista takich leków znajduje się w ulotce preparatu, jednak w wywiadzie medycznym należy podać lekarzowi wszystkie przyjmowane przez siebie leki, w tym także te leki, które pacjent przyjmuje na własną rękę bez recepty.

Amantadyna a koncentracja

Pacjenci powinni ponadto wiedzieć, że zażywanie amantadyny może wiązać się z problemami związanymi z koncentracją, czuwaniem i akomodacją, dlatego należy unikać prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w przypadku zażywania leków z amantadyną.

Amantadyna – skutki uboczne

Amantadyna wykazuje różnego rodzaju skutki uboczne, z którymi należy liczyć się, przyjmując tego typu preparat. Najczęściej pojawiają się różnego rodzaju objawy neurologiczno-psychiatryczne, w tym między innymi lęki, omamy, nerwowość i wahania nastroju, a także problemy z koncentracją, bezsenność i koszmary senne, bóle głowy i mięśni, suchość w ustach, zawroty głowy, mdłości i problemy z widzeniem. Może dojść ponadto do zaburzeń mowy oraz kołatania serca, jednak nie jest to koniec działań niepożądanych, gdyż pojawić mogą się także obrzęki dolnych części kończyn dolnych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, jadłowstręt, duża potliwość, a także stany splątania i depresja. O zdiagnozowanych działaniach niepożądanych informuje producent w ulotce konkretnego preparatu – należy się z nią szczegółowo zapoznać, zanim pacjent zacznie lek przyjmować, by wiedział, czego może się spodziewać i kiedy zgłosić się do lekarza na dodatkowe badanie w przypadku wątpliwości związanych z zażywaniem leku. Wszelkie zaobserwowane działania niepożądane powinno się ponadto zgłaszać lekarzowi, zwłaszcza jeśli szczególnie się one nasilą lub będą niebezpieczne.

Informacje zawarte w dziale „Blog" serwisu NaszaRecepta.pl należy traktować jedynie jako informacyjno-edukacyjne. Treści te i porady w nich zawarte nie mogą w żadnym wypadku zastąpić bezpośredniego kontaktu z lekarzem i nie powinny być również uznawane za profesjonalną poradę medyczną. Wydawca serwisu NaszaRecepta nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystywanie porad z materiałów informacyjno-edukacyjnych bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.