Te leki wymagają zazwyczaj konsultacji stacjonarnej! (Nie wystawiamy zazwyczaj na te leki recepty zgodnie z zasadami określonymi w regulaminie).

Depresja jest schorzeniem poważnym, które wymaga specjalistycznego leczenia, stałego kontaktu z lekarzem i wsparcia najbliższych. Nie jest to natomiast choroba, której należy się wstydzić – może dotknąć każdego, w tym nawet osoby z pozoru szczęśliwe i spełnione w życiu. Popularnie stosowane leki na depresję to podstawa walki z depresją, aczkolwiek mogą one okazać się niewystarczające w niektórych przypadkach, a wówczas farmakologię należy uzupełnić psychoterapią. Co warto wiedzieć o depresji, jej przyczynach, objawach i sposobach leczenia?

Spis treści

Depresja – przyczyny

Choroba, jaką jest depresja, dotyka znaczną część społeczeństwa, jednak diagnozowane przypadki tego schorzenia to zaledwie wierzchołek góry lodowej. U wielu osób depresja ciągnie się latami – jest niezdiagnozowana i nie jest właściwie leczona, co wpływa nie tylko na komfort życia, ale może być również niebezpieczne dla zdrowia lub życia. Depresja jest chorobą, która nie wybiera – może zachorować na nią każdy, bez względu na wiek, zdrowie ogólne czy status społeczny. Jeśli chodzi o przyczyny depresji, te mogą być różne. Zaliczyć można tu bez wątpienia obciążenie genetyczne, co oznacza, że można odziedziczyć skłonność do rozwoju depresji, aczkolwiek ta skłonność nie przesądza o rozwinięciu się choroby u danej osoby, a jedynie zwiększa prawdopodobieństwo jej pojawienia się. Nie bez znaczenia w rozwoju depresji są również czynniki środowiskowe, czyli traumatyczne przeżycia, poczucie odrzucenia, niezrozumienia czy prześladowania. Do depresji przyczyniać może się również stres, przemęczenie, niezdrowy tryb życia, ponadto należy mieć na uwadze, że schorzenie to może wiązać się z zaburzeniami przekaźnictwa nerwowego. Objawy depresyjne najczęściej diagnozowane są u kobiet, stąd często mówi się o tym, że ryzyko pojawienia się tej choroby wiąże się również z płcią, aczkolwiek obecnie częściej skłania się ku opinii, że stanów depresyjnych często doświadczają również mężczyźni, jednak rzadziej zgłaszają się po pomoc. Bez względu na przyczynę, choroba ta wymaga kontaktu z lekarzem i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Im wcześniej pacjent zgłosi się do specjalisty, tym większa szansa na to, że łatwiej będzie mu się z problemem uporać.

Objawy depresji

Depresja może objawiać się na różne sposoby. Do objawów tego schorzenia zaliczyć można między innymi gorsze samopoczucie, wyraźny spadek nastroju, problemy z koncentracją, brak zainteresowania codziennością, nieumiejętność czerpania radości/przyjemności, a także zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność). Osoby cierpiące na depresję często czują się przemęczone, przygnębione i bezsilne, mają poczucie winy, niską samoocenę, zaburzenia apetytu, mogą mieć nawracające myśli o śmierci, w tym również myśli lub plany samobójcze, ponadto towarzyszyć im może tzw. „czarnowidzenie”. Jeśli zaobserwujesz tego typu objawy u siebie lub swoich najbliższych, nie wahaj się i poproś o pomoc specjalistę. Pamiętaj, że nie zawsze potrzebny jest bardzo silny lek na depresję – odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie i stosowanie się do zaleceń lekarskich może bardzo pozytywnie wpłynąć na komfort życia chorego.

Leczenie depresji – farmakologia i terapia

W aptece dostępne są preparaty, które z zasady mają pozytywnie wpływać na nastrój pacjenta. Leki na depresję bez recepty to między innymi preparaty na bazie dziurawca, które sprawdzą się w przypadku mniej nasilonych objawów depresji. W wyciągu z dziurawca znajduje się hiperycyna oraz hyperforyna, a przypuszcza się, że ich działanie polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego dopaminy, serotoniny i noradrenaliny. Należy jednak uważać na stosowanie preparatów z dziurawcem w połączeniu z niektórymi lekami, gdyż dziurawiec może niekorzystnie wpływać na ich działanie. W skład preparatów bez recepty wchodzą czasem również wyciągi z żeń-szenia, szafranu, miłorzębu japońskiego, waleriany czy lawendy. Nie zaleca się wdrażania leczenia na własną rękę, gdyż może być to dla pacjenta niebezpieczne. Jakiekolwiek objawy zaburzeń depresyjnych powinny być sygnałem o konieczności zasięgnięcia porady lekarskiej. Leki na depresję najlepiej pacjentowi dobierze specjalista, w oparciu o rzetelnie przeprowadzony wywiad medyczny, objawy depresji i jej przyczyny. Gdy w grę wchodzą tabletki antydepresyjne, czyli tzw. antydepresanty, należy oczywiście stosować się do zaleceń lekarza, gdyż nawet najskuteczniejsze leki na depresję, które zażywane będą nieregularnie lub nieprawidłowo, nie mają szansy działać w sposób pożądany. Same leki na depresję to jednak zdecydowanie za mało, nawet jeśli w grę wchodzą specjalistyczne leki na depresję na receptę. Choć farmakologia jest bardzo ważna w przypadku leczenia depresji, równie istotnym elementem jest również psychoterapia.

Jak radzić sobie z depresją?

Osoba, która zmaga się z depresją nie powinna zostać sama z chorobą. Wielu pacjentów obawia się wizyty lekarza i wstydzi się mówić o swoich problemach, jednak warto ten wstyd przełamać – dla własnego zdrowia. Chory nie powinien bać się mówienia o swoim problemie. Powinien również odważnie zadawać lekarzowi pytania związane ze swoim stanem zdrowia i co ważne – powinien się leczyć. Krąży opinia, że leki psychotropowe na depresję mogą uzależniać i otumaniać, stąd pacjenci rezygnują z kontaktu ze specjalistą. Trzeba jednak wiedzieć, że dobrze dobrane leki na depresję nie działają uzależniająco i nie otumaniają, natomiast ułatwiają pacjentowi codzienne funkcjonowanie. Nie trzeba obawiać się stosowania leków na depresję. Produkty tego typu są przebadane i będą skuteczne, jeśli zostaną dobrane prawidłowo i stosowane zgodnie z zaleceniami – to podstawa skuteczności każdej terapii. Ewentualne zmniejszenie dawki czy zwiększenie dawek odbywać się powinno wyłącznie po konsultacji z lekarzem i na wyraźne jego zalecenie. Pacjent powinien również zdawać sobie sprawę z tego, że leczenie depresji jest procesem wymagającym czasu, cierpliwości i wytrwałości. Efekty terapii nie pojawią się od razu – zwykle trzeba na nie długo poczekać, co sprawia, że wiele osób się zniechęca, jednak wytrwałość jest tu bardzo ważna, gdyż w grę wchodzi poprawa jakości życia.

Leki na depresję – rodzaje leków wspomagających leczenie

Jeśli chodzi o leki na depresję na receptę, wyróżnić można różnego rodzaju preparaty, które różnią się między innymi budową chemiczną substancji czynnej oraz mechanizmem jej działania w organizmie, a także rodzajem skutków ubocznych. Leki psychotropowe oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy, przez co mogą działać przeciwdepresyjnie, przeciwlękowo czy uspokajająco, ponadto wykazują również innego typu działanie. W większości przypadków leki na depresję wpływają na działanie receptorów układów neuroprzekaźnikowych, a ponadto zwiększają stężenie serotoniny w mózgu, ponadto niektóre z nich mogą również zwiększać stężenie noradrenaliny i dopaminy. Do stosowanych głównie leków na depresję należą:

W przypadku walki z depresją stosuje się między innymi leki SSRI, czyli selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Są to preparaty, których działanie opiera się na zwiększaniu stężenia serotoniny w mózgu, poprzez hamowanie jej wychwytu zwrotnego przez neurony, co skutkuje zwiększeniem przekaźnictwa w mózgu. Leki SSRI mogą zawierać takie substancje, jak np. fluoksetyna, sertralina, citalopram, fluwoksamina, escitalopram czy paroksetyna. Środki z grupy SSRI mogą wykazywać również działanie przeciwlękowe, jednak mają różnego rodzaju działania niepożądane, jak np. bezsenność lub wzmożona senność, zespół serotoninowy (przy połączeniu leku SSRI z lekiem o podobnym działaniu), a także zaburzenia seksualne oraz problemy z układem pokarmowym.
W leczeniu depresji stosuje się ponadto leki SNRI, czyli selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, wśród których wyróżnić można takie substancje czynne, jak np. duloksetyna, milnacipran i wenlafaksyna. Środki SNRI działają również przeciwbólowo, jednak także mają skutki uboczne (podobne do SSRI), ponadto mogą zwiększać ciśnienie tętnicze.
Leki na depresję to również inhibitory monoaminooksydazy (MAO), których działanie sprawia, że serotonina, noradrenalina, dopamina i adrenalina mają większe stężenie w mózgu. Zwiększenie stężenia neuroprzekaźników sprawdza się między innymi w walce z lękami i smutkiem. Wśród tego typu leków wyróżnić można między innymi trancyloprominę oraz moklobemid.
Kolejna grupa leków na depresję to trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD), które hamują wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny. Są to środki takie jak np. doksepina, imipramina, opipramol, dezipramina, klomipramina czy amitryptylina.
Stosowane są również czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne, a wśród nich wyróżnić można takie leki jak: mianseryna, maprotylina czy mirtazapina.

Jeśli chodzi o leki na depresję nowej generacji, warto zaznaczyć, że obecnie trwają badania kliniczne nad niektórymi substancjami, które mogą okazać się bardzo przydatne w przypadku leczenia depresji.